Για τις δράσεις στο θέατρο Εμπρός

me-kritikh-web

Την προηγούμενη εβδομάδα, ο Σύνδεσμος Χορού σε συνεργασία με την Κίνηση Μαβίλη ολοκλήρωσε στο Θέατρο Εμπρός σειρά δράσεων, που στόχο τους είχαν να υψώσουν φωνή γύρω από τις ανάγκες, τα προβλήματα και τις ελλείψεις στο χώρο του (σύγχρονου) χορού. Η πρωτοβουλία ήταν εξαιρετική. Ανακοινώθηκε όμως λίγες μόνο μέρες πριν την έναρξή της, έπεσε και πριν τις Εκλογές και έτσι δεν πήρε τις διαστάσεις που της άξιζαν.

Εργαστήρια, έκθεση, αναλύσεις, performances, παρουσιάσεις, όλες οι δράσεις είχαν το κοινό χαρακτηριστικό της αφιλοκερδούς συμμετοχής και διάθεσης προσωπικού χρόνου από τη μεριά των διοργανωτών και συμμετεχόντων. Το μήνυμα που έστειλαν στο κοινό που τις παρακολούθησε --και δεν ήταν μικρό..--, είχε σαφή συνεργατικό χαρακτήρα και μια εμφανή συνειδητοποίηση, ότι..."η ισχύς εν τη ενώσει" ! 

Παρόμοιες κινήσεις, σαν το 10ημερο δράσεων στο Εμπρός, μπορεί να θεωρούνται σήμερα υψηλή πολυτέλεια σε μια χώρα που εδώ και καιρό σχοινοβατεί οικονομικά, πολιτικά, κοινωνικά και αναζητά απεγνωσμένα χαμένες ισορροπίες και κεκτημένα της. Δεν προχωρά όμως τίποτα με την αδράνεια και την αβουλία. Οι συγκεκριμένες δράσεις είχαν και πολλές διοργανωτικές ατέλειες και ελλείψεις και αρκετά αμήχανα σημεία. Αυτό όμως έχει μικρή σημασία. Ο απολογισμός είναι ούτως, ή άλλως θετικός. Και η εμπειρία που κατακτήθηκε, μπορεί στο μέλλον να λειτουργήσει ως εφαλτήριο για κάτι πιο οργανωμένο και ολοκληρωμένο.

Η δράση που κίνησε το ενδιαφέρον και ξεχώρισε, ήταν η «χορογραφία-performance» που συν-δημιούργησαν και ερμήνευσαν μαζί στη σκηνή 11 Έλληνες χορογράφοι. Παρακολουθήσαμε ένα ολιγόλεπτο θέαμα χωρίς προηγούμενο. Όχι από την άποψη της σημαντικής καλλιτεχνικής αξίας. Αλλά γιατί 11 χορογράφοι κατάφεραν να ανέβουν μαζί στη σκηνή, να παραμερίσουν τις όποιες προσωπικές προτιμήσεις, να συνεννοηθούν, να συνεργαστούν και να συν-δημιουργήσουν. Η σύμπνοια που επέδειξαν αφήνοντας έξω από το θέατρο εμπάθειες και ανταγωνισμούς, δημιουργεί ένα κλίμα αισιοδοξίας για το πώς μπορεί να πορευθεί στο εξής ο Χορός στην Ελλάδα, σε αυτή τη συγκυριακά δύσκολη περίοδο.

Η Έκθεση με τίτλο «Ταξίδι στο Χρόνο» συγκέντρωσε αρχειακό υλικό μέσα από το οποίο διαφαινόταν η πορεία του έντεχνου χορού στην Ελλάδα από το 1974 έως το 1990. Προγράμματα παραστάσεων, δημοσιεύματα από εφημερίδες και περιοδικά, φωτογραφίες, δελτία τύπου, αναλύσεις, κριτικές, εισιτήρια, βρέθηκαν αναρτημένα σε χώρο του Εμπρός, να μαρτυρούν ένα παρελθόν, που όσο και αν φαίνεται αυτονόητο στους παλαιότερους, έδειξε να εκπλήσσει ευχάριστα τους νεότερους.

Σε ανάλαφρο ύφος το «Υπερασπίσου τη χορογραφία σου» έβαλε 7 χορογράφους και 7 θεωρητικούς σε μια διαδικασία παιχνιδιού, που έφερε στην επιφάνεια ενδιαφέρουσες και αυθόρμητες αντιδράσεις θεωρητικών και χορογράφων γύρω από το πώς βλέπει, αντιλαμβάνεται και παρουσιάζει ο καθένας το έργο του, ή το έργο του άλλου.

Το 10ημερο έκλεισε με μια συζήτηση γύρω από το φλέγον (όπως φάνηκε..) θέμα, της έλλειψης (;) κριτικής χορού στην Ελλάδα. Σε μια κουβέντα όπου συμμετείχαν αρκετοί χορογράφοι και χορευτές, θεωρητικοί του χορού, δημοσιογράφοι, αλλά και άτομα μη σχετικά με το αντικείμενο, τέθηκαν εξ αρχής τα ερωτήματα αν σε αυτή την τέχνη προχωράμε, (ή θα προχωρήσουμε..) «Με κριτική;», ή  «Χωρίς κριτική;». Σε αυτή την πρώτη ανοιχτή κουβέντα ήρθαν στην επιφάνεια αγωνίες και προβληματισμοί από τη μεριά των χορογράφων, προσπάθειες διασαφήνισης και ορισμού για το «τι είναι κριτική» από τη μεριά των θεωρητικών, διερωτήσεις από τους «μη σχετικούς», αλλά και μεμονωμένες απόψεις, που όμως οι περισσότερες γύριζαν μόνο γύρω-γύρω από το θέμα. Πριν ξεκινήσει η κουβέντα, οι διοργανωτές είχαν προτείνει στο συμμετέχον κοινό, να σημειώσει σε ένα μαυροπίνακα (βλ. φωτο ) τις απόψεις τους για τα δύο σκέλη της συζήτησης. Οι πολλές όμως και διαφορετικές απόψεις «χάθηκαν στη μετάφραση», σε μια κουβέντα που στην πορεία της έχασε τον ειρμό της, και έκλεισε χωρίς κάποιο ουσιαστικό συμπέρασμα, που τελικά μπορεί να μην ήταν και το ζητούμενο. Το σημαντικό ήταν, ότι «άνοιξε» ένας διάλογος, που εφόσον συνεχιστεί, τότε θα έχει τη χρησιμότητα ενός επαναπροσδιορισμού για χορευτές, χορογράφους, δημοσιογράφους και θεωρητικούς γύρω από το θέμα της κριτικής χορού στην Ελλάδα.

 

Δέσποινα Ψάλλη