Φεστιβάλ Αθηνών ‘Γιάν Φαμπρ’: ξένοι στον τόπο μας

fabre-foto-evi-fylaktou

Αν σας παραξενεύει ο τίτλος του κειμένου, αρκεί να διαβάσετε παρακάτω τι θα δούμε αυτό το καλοκαίρι στο Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου 2016 και θα καταλάβετε! 

Και επειδή όσοι διαβάζετε το ειδικευμένο dancepress.gr σημαίνει ότι αγαπάτε την Τέχνη του Χορού και περιμένετε να ενημερωθείτε για τα χορευτικά σχήματα που θα δούμε φέτος στο Φεστιβάλ, αυτή τη φορά μάλλον θα απογοητευθείτε.

 

 

Θέμα 1ο : από χορό.. μια από τα ίδια και λιγότερα

Στη Συνέντευξη Τύπου που δόθηκε προχθές στο Μουσείο Μπενάκη για την παρουσίαση του Γιάν Φάμπρ, νέου Καλλιτεχνικού Διευθυντή του Διεθνούς Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου – έτσι θα ονομάζεται στο εξής το Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου, λες και τα προηγούμενα χρόνια, επί θητείας Γιώργου Λούκου, το εν λόγω Φεστιβάλ δεν ήταν διεθνές –, οι ελάχιστοι συντάκτες, μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού που είμαστε ειδικευμένοι στο Χορό, δεν προσκληθήκαμε από το Γραφείο Τύπου του Υπουργείου Πολιτισμού & Αθλητισμού. Τρία πράγματα μπορούμε να υποθέσουμε: ή οι διοργανωτές της Συνέντευξης Τύπου δεν γνώριζαν ότι υπάρχουν συντάκτες που γράφουν αποκλειστικά και μόνο για Χορό, ή στη φετινή διοργάνωση ο χορός θα καταλαμβάνει αμελητέα θέση, ή ακόμη χειρότερα, το ΥΠΟΑ παραβλέπει / απαξιώνει αυτήν την τέχνη… καθόλου περίεργο.

Δυστυχώς, διαβάζοντας το press-kit του φετινού Φεστιβάλ (ελλιπές, χωρίς αναφορά συγκεκριμένων παραστάσεων και ημερομηνιών) διαπιστώσαμε το δεύτερο. Ο φετινός προγραμματισμός του βελγικού επιτελείου του Γιαν Φαμπρ είναι αποκλειστικά αφιερωμένος στην πατρίδα του, το Βέλγιο. Περιέργως πως όμως, από μια χώρα με τόσο πλούσια εγχώρια χορευτική παραγωγή, ο Φάμπρ επέλεξε ευκόλως να φέρει να μας δείξει την Αν Τερέζα ντε Κέερσμακερ και τον Σίντι Λάρμπι Τσερκάουι, που για πολλοστή φορά τα τελευταία χρόνια, τους έχουμε δει και ξαναδεί στο Φεστιβάλ Χορού της Καλαμάτας και στη Στέγη, αλλά και στο Φεστιβάλ Αθηνών. Τίποτα δηλαδή το καινούργιο, παρά μόνο η ομάδα Voetvolk της Lisbeth Gruwez που ασχολείται με τη χορευτική περφόρμανς και όλως τυχαίως είναι και Artist-in-residence της Troubleyn, του Γιάν Φάμπρ. Και εδώ μάλλον τελειώνει ο χορός για εφέτος. Για ελληνικές ομάδες χορού, ούτε λόγος να γίνεται!

Ωστόσο, θα ήταν παράλειψη να μη αναφέρουμε ότι εκεί στη μακρινή Ιρλανδία, στο Φεστιβάλ Χορού του Δουβλίνου που θα γίνει τον Μάιο, κάποιοι το έψαξαν λίγο παραπάνω και έτσι συμπεριέλαβαν στο πρόγραμμά του τρία ελληνικά χορευτικά σχήματα (Αερίτες –Π. Απέργη, Γ. Μανταφούνης, Ευρ. Λασκαρίδης).

Αυτά για το χορό στο φετινό Διεθνές Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου. Ενημερωτικά αναφέρουμε, ότι ο Φαμπρ έχει αναθέσει τον προγραμματισμό Νέων Καλλιτεχνών Θεάτρου και Χορού του Φεστιβάλ στη συνεργάτιδά του κα. Edith Cassiers. Ομολογώ πως δεν γνωρίζουμε το έργο της, ωστόσο προσπαθήσαμε να εντοπίσουμε κάπου τη λέξη ‘χορός’ στο αναφερόμενο στο press-kit σύντομο βιογραφικό της, κάτι που να μας δείχνει ότι έχει ζωντανή σχέση με αυτή την τέχνη, αλλά δεν τα καταφέραμε..

Θέμα 2ο : Γιαν Φαμπρ 2016-2019 και… ξένοι στον τόπο μας

Ασφαλώς και έχει έρθει με καλλιτεχνικό όραμα ο πολυτάλαντος Γιαν Φάμπρ, το οποίο και ανέλυσε, διευκρινίζοντας όμως ότι δεν αναλαμβάνει το φεστιβάλ ως καλλιτεχνικός Διευθυντής, αλλά ως Επιμελητής (curator).

Εφέτος θα κάνει αφιέρωμα στη χώρα του, το Βέλγιο. Μεταξύ άλλων βελγικών παραγωγών, θα παρουσιάσει και μια σημαντική γκάμα έργων του, ως συγγραφέα, σκηνοθέτη, εικαστικού καλλιτέχνη, ενώ η ομάδα του θα δώσει και εκπαιδευτικά σεμινάρια. Με άλλα λόγια, θα χορτάσουμε Φαμπρ! Το 2017 θα εξακολουθήσει να συνεργάζεται με διεθνείς καλλιτέχνες εικαστικούς, παραστατικών τεχνών και συγγραφείς, εκ των οποίων μόνο το ⅓ θα είναι Έλληνες και αυτό μετά από συζήτηση και αξιολογήσεις. Το 2018 δεν αλλάζει κάτι. Επίκεντρο και εδώ οι ξένες παραγωγές και πάλι οι Έλληνες, φτωχοί συγγενείς. Το 2019 φτάνουμε στο «Ελληνικό Matrix», μια παράσταση εμπνευσμένη από ένα κλασικό ελληνικό θέμα και με κεντρικούς συμμετέχοντες τους καταϊδρωμένους Έλληνες καλλιτέχνες.

Κατά πόσο όμως αυτό το όραμα αγγίζει και συμπεριλαμβάνει την ελληνική πραγματικότητα και κυρίως πόσο εξυπηρετεί και προάγει τον Ελληνικό Πολιτισμό και τους Έλληνες καλλιτέχνες, θέτει ένα θλιβερό και σοβαρότατο ζήτημα. Μέχρι χθες ανησυχούσαμε για την υποτονική εγχώρια παραγωγή μας -- σε όλα τα επίπεδα --που δεν ενθαρρύνεται και δεν προωθείται, ενώ οι αγορές μας είναι γεμάτες από ξένα προϊόντα. Τώρα, και για τα επόμενα τέσσερα χρόνια, θα προτείνουμε στο ελληνικό φιλότεχνο κοινό να ‘αγοράζει’ και ξένο πολιτισμό, λες και δεν έχουμε εξαιρετικούς Έλληνες χορευτές και χορογράφους, μουσικούς και ηθοποιούς, λογοτέχνες, ή θεατρικούς συγγραφείς και σκηνοθέτες. Ένα όραμα που για τις επόμενες χρονιές θα οδηγήσει σε βαθύτερη ανεργία, ακόμη περισσότερους καλλιτέχνες. Και για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, ο Έλληνας πολίτης σε αυτή την τραγική περίοδο κρίσης, θα πληρώνει ξένους όχι για να τον ‘βοηθούν’, αλλά για να του πουλούν τον πολιτισμό τους.

Το όραμα ενός διεθνούς και καταξιωμένου καλλιτέχνη όπως είναι ο Γιαν Φάμπρ μπορεί να είναι εξαιρετικό στη σύλληψή του. Όμως, ένα μοντέλο λειτουργίας ενός φεστιβάλ που ‘δουλεύει’ σε κάποιες χώρες, δεν σημαίνει ότι μπορεί να λειτουργήσει και στη δική μας. Ο κάθε τόπος έχει τις ιδιαιτερότητές του, τις δικές του ανάγκες, αλλά πάνω από όλα τη δική του ταυτότητα και το δικό του Πολιτισμό που θα πρέπει με κάθε τρόπο να διατηρείται. «Ελπίζω να καταστήσω το Φεστιβάλ αντιπροσωπευτικό της πολυπολιτισμικής κοινωνίας μέσα στην οποία βρίσκεται», είπε συγκεκριμένα ο Γιάν Φάμπρ, κάτι που μάλλον αφορά κατά κύριο λόγο τη σημερινή σύγχρονη βελγική πραγματικότητα.

Το παραπάνω, προς το παρόν, δεν αφορά τη χώρα μας, τουλάχιστον όσο το Βέλγιο και δεν είναι το άμεσο ζητούμενό μας. Η ευχή και η ελπίδα για το Ελληνικό Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου θα είναι η διατήρηση της εθνικής μας ταυτότητας και συγκεκριμένα της ελληνικής καλλιτεχνικής μας ταυτότητας, εφόσον μιλάμε για τέχνη και πάνω απ΄όλα η προώθηση και εξαγωγή του ελληνικού καλλιτεχνικού προϊόντος.

 

φωτο © Εύη Φυλακτού
 

Δέσποινα ΨΑΛΛΗ