Έξι ώρες...Μέσα

mesa

«Ο ιδανικός μας θεατής είναι αυτός που θα έρθει, θα βγει, θα ξαναμπεί…» ακούστηκε να λέει ο Δημήτρης Παπαϊωάννου.  Οι έξι ώρες στην αρχή σε τρομάζουν. Αλλά αυτό που συμβαίνει, αυτό που τουλάχιστον συνέβη σε μένα είναι, ότι παρέμεινα στο test event έξι ώρες που δεν κατάλαβα πως πέρασαν, χαλαρώνοντας, παρατηρώντας και σημειώνοντας ιδέες που γεννιόντουσαν όλο και περισσότερες, όταν μετά την 1η ώρα αρχίζεις να μπαίνεις όλο και πιο Μέσα και δεν παρακολουθείς μόνο αυτό που συμβαίνει στη σκηνή, αλλά και στην αίθουσα. 
Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου λίγες μέρες πριν, στη συνέντευξη τύπου είχε μια απάντηση για όλες τις ερωτήσεις… για τον τίτλο του ΜΕΣΑ, τη γέννηση κα το σκεπτικό της ιδέας, την εξάωρη διάρκειά του, τις έννοιες του εγκλεισμού, της μελαγχολίας του «μέσα», την κινησιολογική δουλειά του.

Θα σταθώ σε αυτό που, κάθε φορά στα θεάματα του Παπαϊωάννου, αιχμαλωτίζει την προσοχή μου. Την εικόνα ! Ως άνθρωπος που κατανοεί τον κόσμο καλύτερα μέσα από την εικόνα, όπως ο ίδιος έχει πει, η σκηνική εικονοπλασία αποτελεί αναμφισβήτητα το μεγάλο του ατού, αυτό με το οποίο καταπιάνεται από τα πρώτα του βήματα με την Ομάδα Εδάφους και αυτό που έχει αποδείξει ότι γνωρίζει να υλοποιεί άριστα και με μαεστρία.

Αν σε αυτή την πορεία του των 25 και πλέον χρόνων η «εικόνα» είναι το βασικό του εργαλείο για να εκφράζεται, με το ΜΕΣΑ ο Παπαϊωάννου τολμά κάτι πολύ διαφορετικό από τις προηγούμενες δουλειές του και πάει την «εικόνα» παραπέρα, στο «θέαμα-έκθεμα», δημιουργώντας μια νέα συνθήκη που θα προσδιορίσει πλέον σημαντικά την μετέπειτα καλλιτεχνική πορεία του.

Το ΜΕΣΑ είναι ένας «ανάγλυφος πίνακας» που αρνείται τη μονοτονία της μιας και μοναδικής στατικής φιγούρας και για αυτό τη «ζωγραφίζει» και «ξαναζωγραφίζει» με μικρές ουσιαστικά παραλλαγές. Οι παραλλαγές αυτές, οι άνθρωποι δηλαδή που φθάνουν στο δωμάτιο και επαναλαμβάνουν τις ίδιες και ίδιες κινήσεις, εμπλέκουν τον Παπαϊωάννου σε μια καινούργια περιπέτεια… μαθηματικής φύσεως αυτή τη φορά, που δείχνει κυριολεκτικά να την απολαμβάνει. Αν και η γενική αίσθηση είναι, ότι βλέπεις συνέχεια το ίδιο και το ίδιο, στην ουσία δεν επαναλαμβάνεται κανένας αλλεπάλληλος συνδυασμός του ενός, δύο ή περισσοτέρων ατόμων επί σκηνής, αφού η ανακύκλωσή τους δίνει μαθηματικά άπειρες συνδυαστικές δυνατότητες. Πρόκειται για ένα είδος χορογραφίας, όχι όμως της κίνησης, αλλά των συνδυασμών που αναπτύσσονται επί σκηνής.

Ο ίδιος, αιχμάλωτος της ομορφιάς, «για να ξεφύγουμε από το όμορφο, ίσως μας πάρει ακόμη μια ζωή..»  παραδέχτηκε, αλλά και λάτρης του αποστάγματος της εικόνας, «καθαρίζοντας μια εικόνα είναι σα να λες την αλήθεια», φροντίζει και εδώ μικροχειρουργικά τις λεπτομέρειες : το κρεβάτι που «καταβροχθίζει» τους ανθρώπους βγάζοντάς τους αθόρυβα από το δωμάτιο, τα πεταμένα στο πάτωμα ρούχα που «εξαφανίζονται» από μαγικά αόρατα χέρια, τα ποτήρια που σπρώχνονται και «φεύγουν» από Μέσα, καθαρίζουν και επαναφέρουν διαρκώς την Εικόνα σε μια αρχική μορφή. Κάποια λιγοστά στοιχεία, όπως το επικλινές έδαφος (το ξαναείδαμε στο «2»), οι μικρές κινήσεις και παύσεις, επανέρχονται από προηγούμενες δουλειές σφραγίζοντας πλέον ένα κατασταλαγμένο γούστο.

Μην πάτε να δείτε το ΜΕΣΑ με τη συμβατική προσδοκία ενός θεατρικού θεάματος. Αντιμετωπίστε το ως ένα έκθεμα που εκτίθεται στο Παλλάς. Δοκιμάστε μάλιστα να κάνετε «ζουμ» σε αυτή την σκηνική εικόνα, παρακολουθώντας την από τις πρώτες σειρές του θεάτρου και μετά αποτραβηχτείτε στις τελευταίες σειρές. Το σκηνικό θυμίζει ένα τεράστιο πίνακα καρφωμένο στη σκηνή με κινούμενες φιγούρες. Κάτι από τους πίνακες του Edward Hopper, αλλά με τα πινέλα και τα χρώματα του Παπαϊωάννου.

Μια μικρή μόνο ένσταση. Στο test event, κατά τις 23:25 δηλαδή λίγο πριν κλείσει το θέατρο και ενώ η παράσταση συνέχιζε στη σκηνή, –γνωρίζαμε ήδη πολύ καλά ότι το θέαμα δεν έχει τέλος--, οι ταξιθέτριες εκτελώντας προφανώς οδηγίες, ήρθαν ευγενικά μεν, αλλά άστοχα… να μας σκουντήσουν στον ώμο για να μας πουν να αποχωρήσουμε. Μήπως, για παράδειγμα, ένα δυνάμωμα στα χαμηλωμένα φώτα της αίθουσας, να μας έδινε ακριβώς το ίδιο μήνυμα !
 

Δέσποινα Ψάλλη