Renato Zanella - "Μου αρέσει που οι Έλληνες δουλεύουν σκληρά"

renato-zanella-web-2

Έχει όραμα, αλλά πατά γερά τα πόδια του στη γή… και μάλιστα σε αυτήν της σημερινής Ελλάδας, που αγαπά ιδιαίτερα. Εργασιομανής, συνειδητοποιημένος καλλιτέχνης με στόχο και σκέψη διαυγή, ο Renato Zanella, εδώ και 2½ μήνες καλλιτεχνικός διευθυντής του Μπαλέτου της ΕΛΣ μιλά για τους χορευτές του, τα σχέδιά του, τις νέες παραγωγές, για την Ελλάδα της κρίσης. Ο 50χρονος Ιταλός χορογράφος διατυπώνει ελπίδες και αισιοδοξία για το μέλλον της ομάδας της ΕΛΣ, χωρίς να παραβλέπει το γεγονός, ότι καλείται σήμερα να δημιουργήσει σε έναν Κρατικό Οργανισμό που οικονομικά δυσκολεύεται τα μάλα !

 

Ποιες ήταν οι πρώτες εντυπώσεις με την άφιξη σας στο νέο σας πόστο;

Το καλωσόρισμα από το Μπαλέτο ήταν εξαιρετικό και νοιώθω πολύ ικανοποιημένος από τη θετική αντίδραση της ομάδας ως προς τη δουλειά μου. Δουλεύουν όλοι πολύ σκληρά. Θα έλεγα ότι αυτή η ομάδα διψάει για δουλειά και κάναμε ένα πολύ καλό ξεκίνημα. Τις προάλλες συγκεντρωθήκαμε και πήγαμε μια ωραία βόλτα στην Ακρόπολη. Βγάλαμε φωτογραφίες… Σέβομαι πολύ αυτή τη χώρα. Μου αρέσει η Ελλάδα, μου αρέσουν οι ΄Ελληνες.

 

Επιλέξατε να εργαστείτε σε μια χώρα που ζεί μια από τις πλέον οδυνηρές πολιτικο-οικονομικές στιγμές της νεότερης ιστορίας της, δεσμευόμενος με διετές συμβόλαιο. Πως αυτή η κατάσταση επηρέασε την απόφασή σας;

Είχα ήδη πάρει την απόφασή μου όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν αρχικά θετική να βοηθήσει την Ελλάδα. Δημιουργήθηκε τότε μια κάποια αισιοδοξία. Στη συνέχεια όμως, και μετά το καλοκαίρι, άρχισαν να συμβαίνουν όσα συνέβησαν... με την Ευρωπαϊκή Ένωση να ελέγχει, να το ξανασκέφτεται, να μη πληρώνει και σήμερα βρισκόμαστε ακόμη εδώ. Δεν πιστεύω ότι τα πράγματα είναι καλύτερα στην Ιταλία, ούτε στην Ισπανία, ή την Πορτογαλία και σε πολλές ακόμη πόλεις της Γερμανίας, σε θέματα τέχνης πάντα. Το να βρίσκομαι στην Ελλάδα επί κεφαλής της ομάδας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, που είναι και η μοναδική στη χώρα, αυτό και μόνο με κάνει να νοιώθω μεγάλη ευθύνη, αλλά και υπερηφάνεια. Το συμβόλαιό μου είναι διετές, οι αλλαγές βέβαια χρειάζονται τουλάχιστον τρία χρόνια. Αλλά δεν πειράζει. Προτεραιότητα είναι η διαμόρφωση της ομάδας.

 

Πως βλέπετε το δυναμικό της ομάδας μπαλέτου που παραλάβατε;

Έκανα κάποιες αλλαγές στον προγραμματισμό για να τον ταιριάξω καλύτερα στις δυνατότητές της. Επειδή είμαι από τη φύση μου πολύ αισιόδοξος, θα προσπαθήσω να βγεί το καλύτερο μέσα από αυτή τη δεδομένη κρίση. Ο κόσμος υποφέρει, τους στύβουν σαν τα λεμόνια, οι άνθρωποι δεν εμπιστεύεται πλέον τους πολιτικούς, ούτε τους θεσμούς. Η γραμμή μας με τον κύριο Μύρωνα Μιχαηλίδη είναι να κρατήσουμε ισχυρά την ομάδα ενωμένη, με κουράγιο και κίνητρα, αλλά αν δεν πληρώνονται οι μισθοί τους, θα υπάρξουν αλυσιδωτές αντιδράσεις... Λυπάμαι για όλες αυτές τις δυσκολίες. Σε τέτοιες στιγμές χρειάζεται ψυχραιμία, χαμόγελο και πνεύμα ενότητας για να πάμε μπροστά. Οι καλλιτέχνες ήταν πάντα πολύ δημιουργικοί σε δύσκολους καιρούς. Ελπίδα μου είναι να μετουσιωθεί όλη αυτή η αρνητική ενέργεια σε κάτι δημιουργικό!


Υπάρχουν αδυναμίες και τρωτά σημεία που έχετε επισημάνει ;

Το αδύνατο σημείο αυτής της ομάδας είναι ότι δεν έχει χορέψει αρκετά στο παρελθόν. Δεν υπήρχε προγραμματισμός τέτοιος που να κρατά την ομάδα σε διαρκή δραστηριότητα. Οι χορευτές πρέπει να εργάζονται ασταμάτητα, αλλιώς πέφτουν σε νωθρότητα και αυτό δεν είναι δική τους ευθύνη. Ένα άλογο πρέπει να το προπονήσεις καλά, αν θέλεις να κερδίσει στον αγώνα. Στόχος μου είναι να κάνω την ομάδα να δουλεύει περισσότερο. Η ομάδα διαθέτει μια πολύ καλή νέα γενιά χορευτών και είναι τώρα η στιγμή να προωθηθούν, όπως επίσης και μια γενιά μεγαλύτερων ηλικιακά χορευτών που χαίρουν πλέον τον σεβασμό μας και πρέπει να τους δοθεί η ευκαιρία να αναδείξουν την καλλιτεχνική τους αξία. Εδώ δεν μιλάω για δημόσιους υπαλλήλους, αλλά για καλλιτέχνες. Γυμνάζω τους χορευτές μου και τους υπερασπίζομαι σαν καλλιτέχνες.


Θα λέγατε ίσως ότι αυτό το Μπαλέτο δεν έχει αρκετή εμπειρία ;

Όχι ακριβώς. Αν προπονείσαι σωματικά, γυμνάζεις ταυτόχρονα και το μυαλό σου. Έτσι ένας χορευτής γίνεται πιο γρήγορος, δείχνει ωραιότερος, χάνει κιλά και έχει κίνητρο. Είτε μιλάμε για ομάδα χορού, είτε ομάδα μπάσκετ, ή ποδοσφαίρου, τα άτομα που την απαρτίζουν, θα πρέπει να έχουν μια έντονη σωματική συμμετοχή. Και η έντονη σωματική άσκηση είναι εξαιρετική και για το μυαλό. Αυτό που κάνω τώρα είναι να «κουρδίζω» τους χορευτές μου και ευτυχώς αντιδρούν πολύ καλά. Σέβονται τη δουλειά μου. Διαθέτουν ένα πολύ δυνατό δημιουργικό δυναμικό και είναι ωραίοι καλλιτέχνες. Αν προσφέρεις τις καλύτερε λύσεις, θα δώσουν και τον καλύτερο εαυτό τους. Το προφίλ μιας ομάδας χτίζεται με το σωστό γι΄αυτήν ρεπερτόριο. Και η ταυτότητα της ομάδας είναι στις προτεραιότητές μας. Οι χορευτές πρέπει να δουλεύουν σε άνετες συνθήκες για να δώσουν το καλύτερο. Και όταν ένα καλλιτέχνης είναι ευχαριστημένος με αυτό που κάνει, ο θεατής θα το εισπράξει.

 

Ποια είναι η πρόκληση για σας στη δουλειά που αναλάβατε ;

Κάθε αρχή είναι και μια πρόκληση. Καλλιτεχνικά νοιώθω να είμαι στην καλύτερη στιγμή της καριέρας μου. Μετρώ ήδη πολλά χρόνια δουλειάς πίσω μου. Η πρόκληση ήταν, ότι ο κ. Μύρων Μιχαηλίδης μου έδωσε αυτή τη θέση όχι μόνο ως διευθυντή του Μπαλέτου, αλλά και ως χορογράφου του. Το πιο φιλόδοξο project της χρονιάς θα είναι ο Ρωμαίος και Ιουλιέτα, έργο που πάντα ονειρευόμουν να κάνω. Οι παραγωγές στις οποίες συμμετέχει τώρα η ομάδα, δηλαδή μπαλέτο, όπερα και οπερέτα, στην ουσία την προετοιμάζουν για αυτή την μεγάλη παραγωγή. Η πρόκληση επομένως είναι από τη μια μεριά να αντιμετωπιστεί θετικά η κρίση και από την άλλη να δουλέψουμε και να δημιουργήσουμε. Λέω στους χορευτές μου, ότι εγώ μπορεί να μην αλλάξω την Ιστορία, αλλά η πρώτη μου σκέψη είναι, όταν επιστρέφουν το βράδυ στα σπίτια τους, να φεύγουν με χαμόγελο και με τη χαρά ότι θα ξαναγυρίσουν εδώ το επόμενο πρωί.


Ποιούς στόχους έχετε θέσει για το Μπαλέτο της ΕΛΣ ;

 Εστιάζω σε 3 σημεία. Στην εσωτερική μας κατάσταση, στην εθνική, δηλαδή να γίνουμε μια αναγνωρισμένη ομάδα στην Ελλάδα και στη διεθνή μας αναγνώριση. Σε λίγο έρχεται μια νέα περίοδος για τη Λυρική Σκηνή με τη νέα της στέγαση, γι΄αυτό και η δέσμευση μας είναι μεγάλη. Το Σχολείο της ΕΛΣ με το οποίο έχουμε άριστες σχέσεις, η ομάδα του μπαλέτου, όλα θα πρέπει να έχουν πάρει το δρόμο τους. Η καινούργια στέγη της ΕΛΣ θα φιλοξενεί τον διπλάσιο κόσμο και θα ήθελα αυτός ο κόσμος να νοιώθει υπερήφανος για το Μπαλέτο της. Χρειάζεται όμως πολύ δουλειά. Ξεκινήσαμε με τις Δράσεις στις πλατείες, γιατί όταν.. δεν πάει ο Μωάμεθ στο βουνό, πάει το βουνό στον Μωάμεθ. Ήταν μια σωστή κίνηση. Ζούμε από τους φορολογούμενους πολίτες και οφείλουμε η δουλειά μας να επιστρέφει σε αυτούς. Δεν μπορώ όμως να φτάσω στο 3ο βήμα αν πρώτα δεν έχω κατοχυρώσει το 1ο και το 2ο…

 

Η εμφάνιση του Μπαλέτου της ΕΛΣ στις πλατείες τι συμπεράσματα έδωσε ;

 Ήταν μια θαυμάσια εμπειρία. Ο κόσμος δεν ήταν παρών μόνο στη παράσταση, αλλά και όσο στήναμε τη σκηνή. Είχαν περιέργεια. Στο Γκάζι, μια κυρία με το κοριτσάκι της έφτασαν δύο ώρες νωρίτερα. Είπα στη βοηθό μου να τους ενημερώσει για την ώρα έναρξης, αλλά εκείνη ήταν ήδη ενήμερη. «Θέλουμε να δούμε και την προετοιμασία, τα φώτα, του χορευτές..» μας είπε. Σε άλλες περιοχές τα πράγματα δεν ήταν και τόσο εύκολα. Γινόταν πολύ φασαρία και αντιμετώπιζαν όλο αυτό σα να βρίσκονταν στη Ντίζνεϊλαντ! Ήθελαν όλοι να ανέβουν στη σκηνή. Σε κάποιες πλατείες υπήρχαν σπασμένα γυαλιά, καμένα φώτα, γωνιές που χρησιμοποιούνταν σαν ουρητήρια. Στο τέλος όμως, όλοι αυτοί οι άνθρωποι φώναζαν και χειροκροτούσαν!

 

Πως είναι η ζωή σας στην Αθήνα εκτός δουλειάς ; 

Βρήκα ένα πολύ ωραίο μικρό διαμέρισμα κοντά στο κτίριο της ΕΛΣ, αλλά και πολύ κοντά στη θάλασσα που αγαπώ ιδιαίτερα. Έχω πολλούς φίλους εδώ. Για πρώτη φορά ήρθα στην Ελλάδα σα χορευτής, πριν πολλά χρόνια. Δεν γνωρίζω καλά τη χώρα. Τώρα την ανακαλύπτω. Η μισή σχεδόν Ιταλία προέρχεται από εσάς… Νοιώθω πολύ οικεία εδώ και μου αρέσει ιδιαίτερα το γεγονός ότι δουλεύετε σκληρά.

 

  • «Όλοι χορεύουν βάλς» : Αποτελείται από τρείς χορογραφίες. Το “Empty place” είναι ένα κομμάτι αντιπροσωπευτικό του χορευτικού μου λεξιλογίου. Έχω δημιουργήσει μια εκδοχή του ειδικά για το Μπαλέτο της ΕΛΣ. Είναι μια χορογραφία κάπως σκοτεινή, αλλά ατμοσφαιρική που αναδεικνύει τους «μύες» της ομάδας.
  • «Ρωμαίος και Ιουλιέτα»: Οι πρόβες θα ξεκινήσουν τον Δεκέμβρη και οι παραστάσεις έχουν προγραμματιστεί για το Μάιο του 2012. Πρόκειται για μια παραγωγή ειδικά για το Μπαλέτο της ΕΛΣ. Μάλιστα είμαστε ήδη σε συζητήσεις με μια γνωστή ελληνίδα σχεδιάστρια μόδας για τα κοστούμια. Για τα σκηνικά, θα χρησιμοποιήσουμε εικόνες από τη γενέτειρά μου, τη Βερόνα. Η παράσταση δεν θα έχει τόσο σύγχρονη κατεύθυνση. Οι χορεύτριες θα χορέψουν με πουέντ και θα κρατήσουμε επίσης τη μουσική του Prokoviev, σε δύο πράξεις.

 

info : «Όλοι χορεύουν βάλς» σε χορογραφία Renato Zanella. - Μπαλέτο Εθνικής Λυρικής Σκηνής, πρεμιέρα Κυριακή 27 Νοεμβρίου 2011. Διαβάστε περισσότερα εδώ.
 

Δέσποινα Ψάλλη