Ushio Amagatsu : "To Butoh είναι ένας διάλογος με τη βαρύτητα"

amagatsucarisugawa-web-b

Ο Γιαπωνέζος χορογράφος και designer Ushio Amagatsu είναι ο ιδρυτής των Sankai Juku. Από το 1975, η ομάδα του έχει περιοδεύει σε περισσότερες από 700 πόλεις σε όλο τον κόσμο και ο ίδιος έχει τιμηθεί πολλές φορές για το έργο του. Το Παρίσι και το Théâtre de la Ville έχουν γίνει η δεύτερη «πατρίδα» του, όπου από το 1982 και για πολλά χρόνια, οι Sankai Juku παρουσίαζαν μία παραγωγή κάθε χρόνο.

Με αφορμή την εμφάνιση της γιαπωνέζικης ομάδας στο θέατρο Παλλάς, ο 62χρονος Ushio Amagatsu μοιράστηκε μαζί μας τις σκέψεις του γύρω από το Butoh, τους χορευτές του, τις επιρροές και τα ερεθίσματα που δέχεται και που μετουσιώνει σε δημιουργία.

 

1. Για τις δυτικές κουλτούρες το Butoh παραμένει μια σχετικά δυσνόητη τέχνη. Με ποιόν τρόπο πιστεύετε πως το Butoh «επικοινωνεί» με το δυτικό θεατή.

Κατ’αρχήν, πριν μιλήσω για το Butoh, ήθελα να πω, αυτό που νοιώθω εγώ, είναι πως η τέχνη ακολουθεί μια πορεία αναζήτησης μιας οικουμενικότητας που ξεπερνά τις διαφορές των πολιτισμών. Αν πούμε ότι μια παράσταση των Sankai Juku αφήνει ένα δυνατό αποτύπωμα στη μνήμη του θεατή, ακόμη και αν το πολιτισμικό του υπόβαθρο είναι διαφορετικό, πιστεύω πως αυτό συμβαίνει γιατί το Butoh είναι, για μένα τουλάχιστον, ένας «διάλογος με τη βαρύτητα».
΄Ενας διάλογος που οι θεατές κάθε χώρας θεωρητικά μπορούν να τον κατανοήσουν. Αυτό συμβαίνει γιατί «το σώμα έχει μια οικουμενικότητα» κοινή για όλους τους ανθρώπους. Όταν ερχόμαστε στον κόσμο, σε όποια χώρα και αν γεννηθούμε, είμαστε όλοι κληρονόμοι ενός DNA που έχει περάσει από τα ίδια στάδια εξέλιξης της ανθρώπινης φυλής. Τα ψάρια εξελίχθηκαν σε αμφίβια και τα αμφίβια σε θηλαστικά, και εμείς σαν άνθρωποι που περπατάμε πάνω στη γη. Όλοι γεννιόμαστε με σώματα στην πορεία αυτής της εξέλιξης. Και η ζωή που φιλοξενείται στο αμνιακό υγρό της μήτρας μιας μητέρας και έρχεται στη συνέχεια στον κόσμο, ακολουθεί την ίδια διαδικασία ενός χρόνου περίπου, μέχρι να μάθει σταδιακά να στέκεται στα πόδια της. Είτε πρόκειται για Καυκασιανό, ή Μογγόλο, όλα τα ανθρώπινα όντα περνούν από αυτή τη διαδικασία.
Με άλλα λόγια, όλοι οι άνθρωποι έχουμε μια κοινή φυσική καθολικότητα και ο καθένας μας ξεκινά ένα διάλογο με τη βαρύτητα από τη γέννησή του, για να μάθει μέσα από αυτή να στέκεται όρθιος και να περπατά. Αυτός ακριβώς ο διάλογος με τη βαρύτητα, πιστεύω πως είναι το ουσιαστικό στοιχείο του butoh.

 

2. Οι Sankai Juku έχουν διαμορφώσει εδώ και 36 χρόνια ένα ιδιαίτερο δικό τους ύφος butoh που εμπεριέχει και στοιχεία από άλλες μορφές σωματικής έκφρασης. 

Παραδέχομαι ότι ακολουθώ το μεγάλο κίνημα του Butoh, όπως το χάραξαν οι δημιουργοί μου. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μιμούμαι τις συγκεκριμένες φόρμες Butoh των προγόνων μου. Όπως είπα και παραπάνω, για μένα το Butoh είναι ένας διάλογος με τη βαρύτητα.

 

3. Ποιο είναι συνήθως το καλλιτεχνικό υπόβαθρο των περφόρμερς των Sankai Juku ; Ποια είναι για παράδειγμα μια καθημερινή τους εξάσκηση;

Οι καλλιτεχνικές τους διαδρομές είναι διαφορετικές. Όποιες και να είναι αυτές όμως, ζητώ από τους χορευτές μου να προσπαθούν να μην αποκόβονται από τη ροή της συνειδητότητας όταν χορεύουν. Για τους χορευτές των Sankai Juku, χορός είναι μια ροή συνειδητότητας που ακριβώς προκύπτει σε διάφορες στιγμές πάνω στη σκηνή.

 

4. Σε έναν κόσμο που καθημερινά μας βομβαρδίζει με ειδήσεις για οικονομική κρίση, πολέμους, πείνα, κοινωνικές διακρίσεις, πόσο εύκολο, ή δύσκολο είναι να αντλήσει κανείς έμπνευση και να δημιουργήσει;

Η καθημερινή ειδησεογραφία δεν επηρεάζει «άμεσα» τη δημιουργία μου, παρόλο που μερικές φορές έχω έντονα συναισθήματα από όλα όσα ακούω, ή βιώνω. Το σημαντικότερο για μένα είναι, όσα νοιώθω και αντιλαμβάνομαι, να «κατασταλάζουν» μέσα μου, σαν μικρές σημειώσεις. Όταν έρθει η ώρα να τα επεξεργαστώ και να τα ανασύρω, τότε έρχομαι αντιμέτωπος με τη δημιουργία.

 

5. Οι Sankai Juku έχουν εμφανιστεί στην Ελλάδα αρκετές φορές στο παρελθόν. Ποιά τα συναισθήματά σας, ή ο απόηχος που έχετε δεχτεί από το ελληνικό κοινό; 

Κάθε φορά που ερχόμαστε στην Ελλάδα, έχουμε πολύ θερμές αντιδράσεις. Επειδή οι καταβολές μου έχουν τις ρίζες τους σε έναν ανατολικό πολιτισμό, η Ελλάδα με ενδιαφέρει για τη μυθολογία της, τη φιλοσοφία της, το θέατρό της…

 

6. Ποια είναι τα μελλοντικά σχέδια των Sankai Juku;

Η επόμενη δημιουργία μας θα είναι τον Σεπτέμβριο του 2012, στη Λυών. Πρόκειται για μια συμπαραγωγή των Sankai Juku με την Biennale de la Danse de Lyon (Γαλλία), το Théâtre de la Ville στο Παρίσι (Γαλλία) και το Kitakyushu Performing Arts Center (Ιαπωνία).

 

7.  Μια συχνή απορία του κοινού που δεν έχει ειδικές γνώσεις, είναι ο συμβολισμός των βαμμένων λευκών προσώπων και σωμάτων τω χορευτών.

Βάφουμε το σώμα και το πρόσωπο για να ελαττώσουμε την προσωπική εμφάνιση του κάθε χορευτή και να υπογραμμίσουμε την ανθρώπινη υπόστασή του. Τα βαμμένα άσπρα πρόσωπα και σώματα εμφανίζονται ευρέως σε πολλούς παλιούς πολιτισμούς, στις γιορτές, στα τελετουργικά τους...

 


info :  "Kagemi" με τους Sankai Juku  -  1, 2, 3 Δεκεμβρίου 2011 - θέατρο ΠΑΛΛΑΣ,  Βουκουρεστίου 5, Αθήνα ,  τηλ. +30 210 32 13 100  |  ώρα έναρξης 21:00 │ εισιτήρια : 40€, 45€, 50€, 55€, 60€ - Προπώληση με πιστωτική κάρτα : 210 81 0 81 81 - Κρατήσεις μέσω Internet :  www.ellthea.gr 


photo © Yuji Arisugawa

Δέσποινα Ψάλλη