Πατρίσια Απέργη - "Οι προβλέψεις για μένα είναι μάταιες"

patricia-web-2

Δυναμική παρουσία στο σύγχρονο ελληνικό χορευτικό τοπίο, η Πατρίσια Απέργη με το έργο της dόπα κέρδισε τις εντυπώσεις στο περσινό Φεστιβάλ Χορού της Καλαμάτας, αλλά και τα απαραίτητα εχέγγυα, ώστε η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών να της αναθέσει για αυτή τη σεζόν, τη δημιουργία του νέου της έργου Era poVera.

Παιδί της πόλης και της γενιάς των σημερινών 30ρηδων, αναμφίβολα από τους πιο αδικημένους της κρίσης, η Πατρίσια και η ομάδας της Αερίτες παρατηρούν, ερευνούν, αφουγκράζονται και μετουσιώσουν σε κίνηση και χορό δράσεις και αντιδράσεις των κατοίκων της πόλης.

Μια αξιοσημείωτα καθαρή σκέψη, ματιά διεισδυτική, χρήση ενός πλούσιου κινητικού λεξιλογίου συνθέτουν την εικόνα της χορογράφου.

 

   Η ιδέα της πόλης με τις δράσεις και τους κατοίκους της, επανέρχεται και στο Era poVera. Με ποιά κριτήρια, ή ερεθίσματα επιλέγεις κάθε φορά τη θεματολογία σου;

Το αστικό περιβάλλον είναι αυτό μέσα στο οποίο ζω και αυτό με το οποίο νιώθω πιο οικεία. Είμαι παιδί της πόλης και τουλάχιστον μέχρι σήμερα δεν θα ήθελα να ζω κάπου αλλού. Για την επιλογή ενός θέματος παράστασης δεν μπαίνω σε κάποια διαδικασία κριτηρίων. Απλώς με ενδιαφέρει να μιλήσω για τα πράγματα που με αφορούν, που με περιβάλλουν, που με επηρεάζουν. Όταν ξεκίνησα να σκέφτομαι το era povera (ενάμιση χρόνο πριν), η Αθήνα ήδη είχε αλλάξει αρκετά. Σήμερα η αλλαγή αυτή είναι πολύ πιο έντονη. Η ψαλίδα για τις δύο κατηγορίες πολιτών άνοιξε και οι αντιθέσεις σε σχέση με τις δράσεις και τους κατοίκους της έγιναν πολύ πιο έντονες. Έτσι προέκυψε η ανάγκη να ερευνήσουμε ποιές είναι αυτές οι δράσεις/αντιδράσεις που προκύπτουν από τους κατοίκους μια πόλης (συνήθως ξεκινώντας από τα φτωχότερα κοινωνικά στρώματα) προκειμένου να εκφράσουν τις επιθυμίες και τις ανάγκες τους, να διεκδικήσουν τη θέση τους στο κοινωνικό περιβάλλον, να αποκτήσουν φωνή, να ακουστούν.

 

           Ο τίτλος era povera εμπεριέχει 2 έννοιες: της φτωχής, αλλά και της αληθινής εποχής. «Φτωχή»...ίσως είναι πιο κατανοητό για την εποχή που ζούμε. «Αληθινή εποχή» πώς θα το ερμήνευες;

Ο τίτλος είναι διττός και εμπεριέχει την έννοια της φτώχειας, αλλά και της αλήθειας, ακολουθώντας το σχήμα του καλού και του κακού. Η φτώχεια σε καμία περίπτωση, είτε κυριολεκτικά είτε μεταφορικά, δεν θα μπορούσε να έχει θετική χροιά. Η αλήθεια, είτε συνειδητοποιούμε την πραγματικότητα, είτε έχουμε την ανάγκη να επιστρέψουμε στις βασικές αξίες της ζωής, μέσα από την αυτογνωσία και την αυτοκριτική, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει κοινωνικά και πολιτικά σε μια πιο φωτεινή περίοδο.

Στην Ελλάδα για πολλά χρόνια, ειδικότερα στην αποκαλούμενη εποχή του εκσυγχρονισμού, ζούσαμε σε μια φενάκη. Σήμερα ξέρουμε πώς ολόκληρο το σύστημα ήταν σαθρό και ανεδαφικό. Με αυτήν την αλήθεια, μας δίνεται η δυνατότητα να επαναπροσδιορίσουμε τις ανάγκες μας και τις επιθυμίες μας και να τις διεκδικήσουμε προσωπικά, κοινωνικά και πολιτικά.

 

          Τι απήχηση έχουν σήμερα οι παραστάσεις χορού μη αφηγηματικού χαρακτήρα; 

Στο χορό αφήγηση δεν υπάρχει μόνο μέσα από ένα υποτιθέμενο σενάριο. Προκύπτει κυρίως από τη δραματουργία της κίνησης και την επιλογή-σύνθεση του λεξιλογίου και του κώδικα. Το σώμα δεν είναι αποκομμένο από το κοινωνικό του περιβάλλον, ακόμη και αν δεν είναι πρόθεση του δημιουργού να αναφερθεί σε κάτι τέτοιο. Προσωπικά, δεν με αφορά η αυτιστική προσέγγιση του μέσου. Δεν μπορώ να αντιληφθώ πώς θα μπορούσε να προκύψει κινησιολογική έρευνα και σύνθεση χωρίς το ερέθισμα. Χρησιμοποιώ την κίνηση για να κάνω διάλογο. Αν δεν μπορώ να το πετύχω με αυτό, τότε θα χορεύω μόνο σε πάρτυ...

 

         Το θεωρητικό και ερευνητικό κομμάτι του χορού έχουν αναπτυχθεί σημαντικά. Με ποιό τρόπο θα πρέπει να συνεργάζεται η «θεωρία» με την «πράξη», ώστε η συνάντηση των δύο να φέρνει γόνιμα αποτελέσματα;

Η θεωρία προκύπτει πάντα ύστερα από την ανάλυση και επεξήγηση της έρευνας και της πράξης, είτε η τελευταία είναι επιτυχημένη, είτε αποτυχημένη. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η θεωρία στην τέχνη βοηθάει στο να κωδικοποιεί τις προσεγγίσεις, να αναλύει τις προθέσεις και τους τρόπους, να συγκρίνει και να συστηματοποιεί  τις γλώσσες. ΄Οπως συμβαίνει και στη ζωή, η κάθε ενέργειά μας έχει αντίκτυπο. Μέσα από κάθε πράξη μας, μαθαίνουμε να αναλύουμε τους τρόπους και τα αποτελέσματα για να φτάσουμε στην εμπειρία. Έτσι και στην τέχνη. Για να μπορέσει να οδηγήσει κάπου η πράξη, πρέπει να επιτευχθεί ο διάλογος. Η θεωρία, κατά τη γνώμη μου ενισχύει το διάλογο και στη δημιουργική και στην εκπαιδευτική διαδικασία και άρα δεν μπορεί να απουσιάζει από την ίδια την πράξη. Εξάλλου, η θεωρία χωρίς την πράξη είναι αναποτελεσματική και η πράξη χωρίς τη θεωρία είναι τυφλή.

 

        Αν υποθέσουμε ότι ο χορός ανήκει στα προϊόντα πολυτελείας, σε μια χώρα όπου αυτή τη δεδομένη χρονική στιγμή επικρατεί η αγωνία για το οικονομικό και κοινωνικό «αύριο», πώς ως χορογράφος καταφέρνεις με τα παραπάνω δεδομένα να περισώζεις το δημιουργικό σου κομμάτι;

Σε όλα τα πράγματα υπάρχουν ιεραρχήσεις. Σίγουρα, αν δεν έχω να φάω θα με νοιάξει πρωτίστως να βρω φαγητό και όχι να χορέψω. Για εμάς όμως που ασχολούμαστε με το χορό, η κίνηση είναι ο κώδικας της έκφρασης. Μέσω αυτού του τρόπου συνδιαλεγόμαστε. Άρα το δημιουργικό κομμάτι υποχρεωτικά τροφοδοτείται από τα κοινωνικά δρώμενα και σε έντονες και κρίσιμες εποχές όπως η σημερινή, ενισχύεται και ενδυναμώνεται ακόμη περισσότερο, αφού η ανάγκη για έκφραση και δράση είναι ακόμη εντονότερη. Κλισέ: αλλά σε περιόδους κρίσης η τέχνη έχει πάντα πιο δυνατή φωνή. 

 

        Πως μεταφράζεις σε κίνηση τις σκέψεις σου;

Για αυτό το έργο δουλέψαμε διττά. Κάναμε μια μεγάλη έρευνα που αφορούσε δύο πράγματα. Η μία ήταν η κινητική έρευνα και η άλλη ήταν πιο… κοινωνιολογική. Για ένα μήνα δεν δουλέψαμε στο στούντιο, βγήκαμε στους δρόμους και εκεί κάναμε κάποια σεμινάρια που αφορούσαν στους κώδικες που θέλαμε να ερευνήσουμε. Οι κώδικες δηλαδή που προέκυψαν από το δρόμο, το street dance, το parcour, η capoeira, ο αφρικάνικος χορός. Ουσιαστικά εμείς αυτά τα  μελετήσαμε. Δεν είναι τα μόνα, είναι οι επιλογές που κάναμε. Αυτό ήταν το ένα κομμάτι. Μετά υπήρχε το άλλο κομμάτι της έρευνας που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε εννοιολογικό, που αφορά στη λογική και στη σκέψη…. Όλη στη πόλη ζούμε εδώ, αλλά είναι πολύ διαφορετικά να παίρνεις τα ερεθίσματα και να μη τα φιλτράρεις και είναι άλλο να βγαίνεις με την ίδια την ομάδα στο δρόμο, ώστε να προσπαθήσουμε να αντιληφθούμε ποια μπορεί να είναι η δράση/αντίδραση κάποιων στρωμάτων, συνόλων, των ανθρώπων γενικότερα μέσα στη πόλη.

 

        Πώς θα «έβλεπες» τον εαυτό σου καλλιτεχνικά μετά από 10 χρόνια;

Τα γεγονότα καθημερινά έρχονται να διαψεύσουν τις προσδοκίες μας. Οι προβλέψεις άρα για μένα είναι απλώς μάταιες. Αν ζω, θα είμαι σίγουρα 10 χρόνια μεγαλύτερη.



info  : Κεντρική Σκηνή  -  Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, Λ. Συγγρού 107 – 109, Αθήνα │ Ώρα  Έναρξης: 20:30 │ Ημέρες παραστάσεων : Πέμπτη έως Κυριακή │ ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ : 15€, 18€, 28€, μειωμένο 10€, 15€ │ ηλεκτρονική πώληση εισιτήριων στο www.sgt.gr  | Εκδοτήρια:  Λ.Συγγρού 107-109, Ωράριο λειτουργίας: Δε-Κυρ: 12:00-21:00 


 

φωτο © Τάσος Βρεττός

Δέσποινα Ψάλλη