Vera Mantero

vera-mantero_portrait--alain-monotjpg

«Η χορογράφος των λέξεων»

Η Vera Mantero αποτελεί μια ιδιότυπη περίπτωση στο σύγχρονο ευρωπαϊκό χορευτικό τοπίο και σίγουρα μια από τις σημαντικότερες χορογράφους της νέας γενιάς. Αρκεί να παρακολουθήσεις τη πορεία και το έργο της, λίγο να την ακούσεις να μιλά και να κινείται και αμέσως αντιλαμβάνεσαι ότι ο χορός στα «χέρια» της Mantero αποκτά μια… ακουστική διάσταση. Το ελληνικό κοινό την γνώρισε πριν δύο χρόνια στο 14ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού της Καλαμάτας, να παρουσιάζει με την ομάδα της το έργο «Μέχρι τη στιγμή που ο Θεός καταστρέφεται από την ακραία άσκηση της ομορφιάς», ενώ το ίδιο καλοκαίρι χόρεψε ως καλεσμένη του Alain Buffard (Not a Love Song) στο Ελληνικό Φεστιβάλ. Πριν μερικές μέρες, η πορτογαλέζα χορογράφος ξαναβρέθηκε στην Ελλάδα ως καλεσμένη του 1ου Διεθνούς Συνεδρίου Χορού που οργάνωσε το Σωματείο Ελλήνων Χορογράφων. Αυτή τη φορά για να μιλήσει σχετικά με τη «Χορογραφική Διαδικασία».


Ποια είναι η Vera Mantero : Γεννήθηκε στη Λισσαβώνα το 1966. Σπούδασε κλασικό χορό και έτσι η συνεργασία της με το Gulbenkian Ballet, όπου χόρεψε για πέντε χρόνια, ήρθε ως φυσική συνέπεια. Καθοριστική για τη πορεία της αποτελεί η παραμονή της στη Νέα Υόρκη, όπου παίρνει μαθήματα θεάτρου, φωνής, σύνθεσης και τεχνικής release. Οι επιρροές που δέχεται εκεί θα την κάνουν να ξεκόψει οριστικά με το μπαλέτο, να αναζητήσει άλλα εκφραστικά μέσα και να αντιληφθεί την αναγκαιότητα για τον καλλιτέχνη να αναπτύσσει σφαιρικά τις δυνατότητές του. Η χορογραφική της δραστηριότητα ξεκινά το 1987 με μια σειρά από σόλο. Το περίφημο της « A Rose of Muscles » βραβεύεται ως η καλύτερη χορογραφία του 1990 με το Prix SE7E. Το 1994 χορογραφεί το «Different skies, Different Clouds» για την Batsheva Dance Company και ακολουθεί μια σειρά από χορογραφικές δουλειές της που θα ταξιδέψουν σε Ευρώπη και Αμερική. Το 1998 συμμετέχει στο On the Edge, ένα Festival d’Improvisation που οργανώνει ο Mark Tompkins στη Γαλλία. Το 1999, το θέατρο Culturgest της Λισσαβώνας παρουσιάζει μια 10ετη αναδρομή του έργο της.
Οι χορογραφικές δουλειές της Mantero είναι ένα μόνο κομμάτι από τις δραστηριότητές που επιλέγει για να εκφραστεί ως καλλιτέχνης. Το 1995 ερμηνεύει το ρόλο της Μέι Τζόουνς στην όπερα Street Scene του Kurt Weill, σε σκηνοθεσία José Wallenstein. Ενώ από το 2000, παράλληλα με το χορογραφικό της έργο αρχίζει να αφοσιώνεται όλο και περισσότερο στο τραγούδι και την απαγγελία. Το 2001 οργανώνει στο Πόρτο βραδιές ποίησης με το τίτλο «Sentir Beaucoup». Μαζί με τον Pedro Pint περιοδεύουν στην Ευρώπη παίζοντας Caetano Veloso και το 2003 κάνει το γύρο της Πορτογαλίας με ένα πρόγραμμα που το ονομάζει «Η Vera Mantero τραγουδά Αμερικάνους…». Θα συμμετέχει επίσης σε projects πειραματικής μουσικής και προφορικού λόγου.
Το 1999 ιδρύει στη Λισσαβώνα το O Rumo do Fumo ένα χώρο – στέκι – εταιρεία παραγωγής με στόχο τον καλλιτεχνικό διάλογο, την ανταλλαγή ιδεών, τη αλληλοϋποστήριξη μεταξύ των χορογράφων και άλλων καλλιτεχνών. Από το 2000 το O Rumo do Fumo αναλαμβάνει και τις μουσικές παραγωγές της Mantero.


Τι χαρακτηρίζει το έργο της : Ο André Lepecki* έχει πει για τη Vera Mantero, ότι «μπορείς να παρακολουθήσεις το έργο της, μόνο όταν αρχίσεις να το ακούς…». Η Mantero από τα πρώτα κιόλας χρόνια της καλλιτεχνικής της πορείας δείχνει να την απασχολεί ιδιαίτερα ο προφορικός λόγος, η μουσικότητά του, οι ήχοι του. Στο έργο της αναζητά να μεταφράζει αυτό το λόγο σε κίνηση, να μεταφέρει τον κόσμο των λέξεων επί σκηνής και να τον «χορογραφεί». Τα κείμενα, τα αποκόμματα, οι σημειώσεις και ένα τεράστιο γραπτό υλικό που διατηρεί εδώ και χρόνια, αποτελούν το εργαλείο δουλειάς που τη βοηθά να βλέπει το χορό μέσα από το πρίσμα των λέξεων. Η ίδια έχει πει… «κάτι που προσπαθώ εδώ και χρόνια να κάνω, είναι να φέρω το χορό πιο κοντά στον προφορικό λόγο».
Ερωτήματα όπως «τι έχει να πει ο χορός;», «τι έχω εγώ να πω με το χορό μου;» την απασχολούν σε κάθε δημιουργία της, που τελικά χτίζει μετά από πολύ σκέψη, αν και εκείνη ισχυρίζεται ότι όλα τα έργα της έχουν δημιουργηθεί από καθαρή τύχη. «Δεν είμαι και τόσο μεθοδική. Για να είσαι μεθοδικός πρέπει να έχεις πίστη και εγώ εδώ έχω πρόβλημα. Η τέχνη και η δημιουργία είναι ό,τι με ενδιαφέρει περισσότερο στη ζωή, αλλά κάθε φορά που ξεκινώ κάτι, θαρρείς πως αμέσως σταματώ να πιστεύω σε αυτό…».
 

Τι κάνει αυτή τη περίοδο : περιοδεύει στην Ευρώπη με τη καινούργια της παραγωγή «We are going to miss everything we don’t need», που μιλά για αντικείμενα και τι προκύπτει από τον τρόπο που τα χειριζόμαστε.
 

*Ανθρωπολόγος, θεωρητικός και κριτικός χορού.
 

Δέσποινα Ψάλλη