Ο Loic Touzé στην Αθήνα

loic--camille--4

Μια συζήτηση « γύρω από το τραπέζι »

με τον Loïc Touzé και την Camille Louis

 

Με αφορμή την παρουσίαση του project « Autour de la table » (Γύρω από το τραπέζι), στο MIR Festival στις 13 Δεκεμβρίου, μιλήσαμε με το χορογράφο Loïc Touzé, ιδρυτή της γαλλικής ομάδας ORO και αρχικού δημιουργού μαζί με την Anne Kerzerho του project, το 2010. Στη συζήτηση για τις προετοιμασίες του project στην Αθήνα, συμμετέχει η Camille Louis μέλος της βερολινέζικης ομάδας kom.post, που μαζί με την γαλλική ομάδα και την ομάδα Cati από την Κωνσταντινούπολη, δουλεύουν για την εξέλιξη, διάδοση και μεταφορά του project.

  • To « Γύρω από το τραπέζι » αποτελεί ένα εξελικτικό και νομαδικό project που ταξιδεύει από πόλη σε πόλη. Τι σας φέρνει αυτόν το Δεκέμβριο στην Αθήνα;

Loïc Touzé : Ο ερχομός μας οφείλεται κυρίως στην πρωτοβουλία, το ενδιαφέρον, την περιέργεια, τη θέληση, την επιμονή και τον τρόπο προσέγγισης της Χριστιάνας Γαλανοπούλου, καλλιτεχνικής διευθύντριας του MIRfestival, που το έκανε αδύνατο να μη δεχτούμε, παρά την έλλειψη χρόνου. Δεδομένης της οικονομικής και πολιτικής κατάστασης που όλοι γνωρίζουμε, πιστεύουμε ότι είναι απόλυτα σχετικό να παρουσιαστεί ένα project αυτού του χαρακτήρα στην Αθήνα, μια πρόταση που δεν έχει στόχο τη διασκέδαση, αλλά αντίθετα προβληματίζεται πάνω στην πραγματικότητα και διερευνά εναλλακτικούς τρόπους επαφής και επικοινωνίας με την πόλη, τους πολίτες και το κοινό του. Πιστεύω ότι η αθηναϊκή εκδοχή θα είναι απίστευτη, γιατί διοργανωτές και συμμετέχοντες έχουν πολύ διάθεση και έχουν ξοδέψει τεράστια ενέργεια.

 

  • To project αποτελεί μία καλλιτεχνική προσέγγιση γύρω από το σώμα ως έννοια και ως βίωμα. Υπάρχουν ιδιαιτερότητές στην εκδοχή της Αθήνας ;

Το « Γύρω από το τραπέζι » είναι ένας χώρος ερμηνείας που βρίσκεται σε σχέση αλληλεπίδρασης με το περιβάλλον στο οποίο διαδραματίζεται. Δεν υπάρχουν προσχεδιασμένα χαρακτηριστικά για την Αθήνα, αλλά είναι το ίδιο το πλαίσιο της Αθήνας που θα δημιουργήσει την ιδιαιτερότητα μέσα από μια σειρά συναντήσεων και επαφών με καθημερινά άτομα της πόλης που μας διηγούνται τις προσωπικές τους ιστορίες, μεταφέροντάς μας τις δικές τους γνώσεις και εμπειρίες σε σχέση με το σώμα. Εμείς προτείνουμε το concept και δουλεύουμε τη μεθοδολογία με τη διεθνή καλλιτεχνική ομάδα. Μετά έχει σημασία το πώς αυτό γίνεται κατανοητό και οικειοποιείται από τo τοπικό δυναμικό, την τοπική καλλιτεχνική ομάδα και τους εθελοντές πολίτες που συμμετέχουν με τις ιστορίες τους. Όλα τίθενται υπό συζήτηση και προσαρμόζονται στη σωστή φόρμα.

 

  • Ποιές οι συνδέσεις με τις προηγούμενες εκδόσεις στην Κωνσταντινούπολη, το Βερολίνο, τη Νάντ ή τη Λουβέν ; Πώς γίνονται αισθητές στο κοινό σας ;

Loïc Touzé: Τα παραδείγματα από προηγούμενες εμπειρίες επιτρέπουν να κατανοήσουμε καλύτερα τους στόχους της διαδικασίας. Πληροφορούμε γι’αυτές το κοινό και απαντούμε στις ερωτήσεις του, δημιουργούμε ένα τραπέζι-αρχείο στο οποίο μεταφέρουμε αφηγήσεις ατόμων από προηγούμενες εκδόσεις, ή προβάλλουμε φωτογραφίες και βίντεο.

 

  • Πώς συστήσατε και πώς δουλέψατε με τις ομάδες στην Αθήνα ;

Camille Louis : Παρότι η Χριστιάνα Γαλανοπούλου* δεν είχε προηγούμενη εμπειρία του project, κατάλαβε απόλυτα καλά τις απαιτήσεις. Σύστησε μια τοπική καλλιτεχνική ομάδα με άτομα από διαφορετικούς χώρους : αρκετούς χορευτές και χορογράφους, καλλιτέχνες του εικαστικού χώρου, της performance, ή του ήχου, άτομα από το χώρο της αρχιτεκτονικής, της λογοτεχνίας, της φιλοσοφίας, των εκθέσεων, της ιστορίας τέχνης, της επικοινωνίας, της yoga και των μουσικών οργάνων. Το project στήθηκε σε στάδια, με συναντήσεις εργασίας που έγιναν μεταξύ ημών και της ομάδας στην Αθήνα από το τέλος Σεπτέμβρη, με σκοπό την ανταλλαγή εμπειριών, πρακτικών και ιδεών και τη σύσταση μιας κολλεκτίβας με κοινό στόχο δράσης. H εύρεση των εθελοντών-αφηγητών έγινε αρχικά από την τοπική ομάδα, ενώ η προετοιμασία τους μέσα από μια σειρά ατομικών και ομαδικών συναντήσεων με την ευρύτερη ομάδα. Κριτήρια επιλογής για τους εθελοντές-ομιλητές είναι η καλή επικοινωνία και κατανόηση μαζί τους, και η γνώση που μπορεί να προσφέρει το επάγγελμά τους πάνω στην πόλη. Στην Αθήνα θα συμμετάσχουν, μεταξύ άλλων, ένας συνταξιούχος ναυτικός, μια πρώην παραγωγός κινηματογράφου που έχασε τη δουλειά της, ένα μέντιουμ, ένας Τούρκος ιδιοκτήτης εστιατορίου στην Αθήνα πρώην δημοσιογράφος και πολιτικός πρόσφυγας, μια δημοτική τροχονόμος, κ.α.

 

  • Την ημέρα της παρουσίασης, ολιγομελείς ομάδες θεατών καθισμένες γύρω από τραπέζια, μας δίνουν την αίσθηση ενός δείπνου, μιας επαγγελματικής συγκέντρωσης, ή μιας ομάδας ψυχοθεραπείας. Τί ακριβώς είναι αυτή η συνάθροιση και τί μπορεί να δει ή να μάθει το κοινό « για το χορό γύρω από ένα τραπέζι» ;

L.T : Για μένα μοιάζει περισσότερο με ένα δείπνο μεταξύ πέντε φίλων, κάποιος διηγείται με πάθος μια ιστορία, ενώ οι υπόλοιποι τέσσερις των ακούν με προσοχή. Θέλουμε να δείξουμε ότι υπάρχει μια πολύτιμη γνώση σε κάθε άτομο ανεξαρτήτως σπουδών ή κοινωνικής κατάστασης, μια διαφορετικότητα που ορισμένες φορές αγνοούμε. Το project έχει επίσης έναν ομαδικό χαρακτήρα με συγκεκριμένους κανόνες παιχνιδιού που όπως στη κοινωνία πρέπει να γίνουν αποδεκτοί και κατανοητοί από όλους. Ο χορός είναι μια συλλογική τέχνη και πρέπει να διεξάγεται με ομαδικό τρόπο. Ενώ δουλεύω μέσα από την εμπειρία μου σα χορευτής και χορογράφος με μια χορογραφική ματιά πάνω στη διαδικασία, το « Γύρω από το τραπέζι » ξεπερνά τη χορευτική κίνηση. Πρόκειται για ένα project το οποίο έχει σα στόχο να αλλάξει την περιορισμένη ιδέα του κοινού για το χορό και να μιλήσει για την πρακτική του, μέσα από ένα παραθυράκι ανοιχτό στις πρακτικές των άλλων.
C.L : Αυτό που μετράει περισσότερο είναι ολόκληρη η διαδικασία. Πριν την ημέρα της παρουσίασης θα γίνουν εργαστήρια με εισηγήσεις θεωρητικών πάνω στο « σώμα » και μετά το πέρας της, πιθανά μια γιορτή που θα δώσει συνέχεια στην κουβέντα.

 

  • Ποιά θα επιθυμούσατε να είναι η εξέλιξη, ή το αποτέλεσμα αυτής της μακροσκελούς ανταλλαγής εμπειριών σε μερικά χρόνια;

L.T : Θα επιθυμούσαμε να εκδώσουμε σε μια τριετία, ενός είδος καταλόγου πάνω στις διαφορετικές χρήσεις του σώματος στην Ευρώπη, συγκεντρώνοντας φωτογραφίες και συνεντεύξεις από τις εμπειρίες όλων των διαφορετικών εκδοχών του project. Αποτέλεσμα παραμένει ολόκληρη η διαδικασία, η δουλειά που γίνεται για την κατανόηση των Άλλων, η κάθε επιτυχία μιας πνευματικής και ευαίσθητης επαφής, ανταλλαγής και επικοινωνίας. Τέλος, είναι στόχος μας να ξεπεραστεί η ιδέα ότι το project ανήκει στους αρχικούς δημιουργούς του, ενώ μέσω της διάδοσης του και αποκτώντας μια ολοένα αυξανόμενη συλλογική διάσταση να κερδίζει σε δύναμη.

 

  • Κύριε Touzé, έχετε να έρθετε στην Αθήνα από το 2003 που χορέψατε με το Quatuor Albrecht Knust. Τί εξελίξεις περιμένετε να αντιμετωπίσετε στην πόλη σε σχέση με αυτά που ακούτε από τα ΜΜΕ ;

L.T : Πηγαίνοντας πολύ συχνά στη Λισσαβώνα τα τελευταία επτά χρόνια, και παρατηρώντας την πόλη πριν και μετά την κρίση, φαντάζομαι ότι και στην Αθήνα που ο κόσμος έχει βιώσει κάτι πιο βίαιο, θα αντιμετωπίζει μια αντίστοιχη κατάσταση απογοήτευσης. Την ίδια εικόνα μου μεταφέρουν και Έλληνες γνωστοί που συναντώ στη Γαλλία : λιγότερα μέσα, περισσότερες δυσκολίες για επιβίωση, το βάρος που διακατέχει τον κόσμο. Παρόλα αυτά περιμένω ότι θα δώ μια πολιτική ένταση, αλλά και μια ενέργεια και προσπάθεια για αντιμετώπιση της καθημερινότητας, που έχουμε χάσει στην κεντρική Ευρώπη, αλλά που πιθανά θα χρειαστεί να ζήσουμε στην Γαλλία σε μια πενταετία.

 

  • Κυρία Louis, έρχεστε συχνά στην Αθήνα τα τελευταία χρόνια. Ποια η αίσθησή σας για τα τεκταινόμενα ;

C.L : Με τον εικαστικό Αλέξανδρο Μιστριώτη ετοιμάζουμε ένα κείμενο πάνω στην τρέχουσα κατάσταση, προσπαθώντας να υιοθετήσουμε μια λιγότερο καταστροφολογική ματιά. Με ενοχλεί όταν ακούω να μιλάμε για διαχωρισμό ανάμεσα σε Ελλάδα και Ευρώπη και η εικόνα μιζέριας που δημιουργείται στο εξωτερικό για τη χώρα. Αντίθετα ο κόσμος δεν έχει παραδοθεί σε αυτήν, συνεχίζει να σκέφτεται και να συζητάει. Tο « Γύρω από το τραπέζι » στην Αθήνα δείχνει ακριβώς την ανάγκη μιας αντιμετώπισης με μεγαλύτερη ευγένεια και της αναζήτηση τρόπων κοινών εμπειριών και συλλογικής δράσης.

------------------------
* Καλλιτεχνική Διευθύντρια και προγραμματίστρια του MIRfestival

Στην φωτογραφία : Camille Louis & Loic Touzé

Ηλιάνα Φύλλα