Ο Emmanuel Serafini μιλά για το Σύγχρονο Ελληνικό Χορό

portrait-emmanuel-serafini-web

Ο Emmanuel Serafini (Εμανουέλ Σεραφινί) είναι ο καλλιτεχνικός διευθυντής του CDC (Centre de Développement Chorégraphique) και του Φεστιβάλ Les Hivernales, ενός εκ των παλαιοτέρων φεστιβάλ χορού της Γαλλίας, που διοργανώνεται εδώ και 35 χρόνια από το CDC.

Ο Emmanuel Serafini επισκέφθηκε πέρσι την Ελλάδα με στόχο να γνωρίσει τη σύγχρονη Ελληνική χορευτική σκηνή και να προσκαλέσει ελληνικές ομάδες για την εφετινή 35η διοργάνωση του Les Hivernales, που θα γίνει στην Αβινιόν 23 Φεβ – 2 Μαρ 2013.

Η επίσκεψή του, όπως μας είπες, ήταν μια τεράστια ευχάριστη έκπληξη. Με την Πατρίσια Απέργη και τους Αερίτες καλεσμένους στην Αβινιόν… έγινε μια αρχή! Ο Emmanuel Serafini μίλησε στο dancepress.gr για αυτήν την εμπειρία του, αλλά και για τις συνέπειες της κρίσης στην Τέχνη.

 

  • Κατά την επίσκεψή σας στην Αθήνα πέρσι, ήρθατε σε μια πρώτη επαφή με τη σκηνή του Σύγχρονου Χορού στην Ελλάδα. Ποιες ήταν οι εντυπώσεις σας και οι σκέψεις που προέκυψαν;

Πράγματι, δεν γνώριζα για τη χορογραφική δημιουργία στην Ελλάδα, πριν την έρευνα που έκανε για μένα η Ηλιάνα Φύλλα*. Και έπαθα κυριολεκτικά σοκ, γιατί ανακάλυψα ένα σύνολο καλλιτεχνών με πολύ διαφορετικές γραφές, που διέθεταν ένα επίπεδο εντελώς συγκρίσιμο με όσα μπορούμε να δούμε στη Γαλλία, στην Ευρώπη.. Ανατρέχοντας δε στην πορεία τους, είδα ότι οι περισσότεροι από αυτούς έχουν εκπαιδευτεί στην Αγγλία, ή στις ΗΠΑ. Παρακολούθησα, κατ’ αρχάς πολλά βίντεο και στη συνέχεια είχα την τύχη να προσκληθώ από τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, όπου είδα για πρώτη φορά δουλειά της Πατρίσιας Απέργη, την οποία ήδη συμπεριέλαβα στους αγαπημένους καλλιτέχνες… Ήταν μεγάλη τύχη για μένα να επιστρέψω στην Ελλάδα (είχα ξανάρθει στο παρελθόν δύο τρείς φορές για διακοπές, σε μια περίοδο λιγότερο ταραγμένη…). Τα δυτικά και τα γαλλικά μέσα ενημέρωσης εστιάζουν την προσοχή μας στην κρίση, στην ελληνική «πτώχευση». Αυτό όμως που διαπίστωσα, είναι η σημαντική προσπάθεια εκσυγχρονισμού στην οποία είχε μπει η Ελλάδα. Εξαιρετικά μουσεία, εντυπωσιακές κατασκευές, όπως η Στέγη και το θέατρο της σε σχήμα ωοειδές… δίνουν μια εικόνα αρκετά διαφορετική από αυτήν που είχα της Αρχαίας Ελλάδας… και της εικόνας της κρίσης που πλήττει τη χώρα, έτσι όπως την μεταφέρουν τα Μέσα Ενημέρωσης… Ασφαλώς, συνάντησα ανθρώπους προβληματισμένους, αλλά κατά βάθος, όχι περισσότερο από όσο προβληματίζονται στη Γαλλία, ή την υπόλοιπη Ευρώπη. Ήταν για μένα μια εμπειρία γόνιμη και απαραίτητη για να καταλάβω, πως τόσοι ταλαντούχοι καλλιτέχνες κάνουν πολύ ενδιαφέρουσες δουλειές πάνω στο Σύγχρονο Χορό στην Ελλάδα.
Το φεστιβάλ Les Hivernales διαρκεί μόνο μια εβδομάδα και είναι πραγματικός άθλος που προσκαλώ καμιά τριανταριά ομάδες. Η επιλογή είναι δύσκολη γιατί λειτουργεί μέσα από την απόρριψη.. Αλλάζω όμως τον τρόπο της δουλειάς μου και από το 2015 θα εργάζομαι εμβαθύνοντας στις ήδη υπάρχουσες σχέσεις, ως επί κεφαλής του Centre de Développement Chorégraphique, ώστε να μην τρέχω διαρκώς σε αναζήτηση καινούργιων πραγμάτων. 

 

  • Η παρουσία των ελληνικών ομάδων χορού δεν είναι συχνή στα ευρωπαϊκά φεστιβάλ. Πιστεύετε ότι ο Σύγχρονος Ελληνικός Χορός θα μπορούσε να γίνει ένα εξαγώγιμο και ανταγωνιστικό «προϊόν»;

Δεν θα χρησιμοποιούσα αυτές τις λέξεις, γιατί πάει το μυαλό μου στο ΔΝΤ… ή σε συζητήσεις μεταξύ βιομηχάνων και εδώ έχουμε να κάνουμε με τέχνη, με ευαισθησία… Αλλά αν η ερώτηση είναι, μπορούν οι Έλληνες καλλιτέχνες να σταθούν επάξια στο ύψος των ευρωπαϊκών διοργανώσεων, η απάντηση είναι ΝΑΙ, χωρίς αμφιβολία. Είδα τη δουλειά περισσοτέρων από 50 ομάδων όλων των στυλ, νέων ή λιγότερο νέων, σόλο και ομαδικές δουλειές, παραστάσεις αμιγούς χορού, ή χοροθεάτρου (έχω την εντύπωση πως η Πίνα Μπάους είχε μεγάλη επιρροή στην Ελλάδα…) και οι περισσότερες από αυτές είναι πολύ καλού τεχνικού και δραματουργικού επιπέδου και με πολύ διαφορετικές γραφές.
Θα αναφέρω καλλιτέχνες που είδα δουλειά τους μόνο από βίντεο. Η Ίρις Κάραγιαν, για παράδειγμα, με το Crack εξαιρετική, πολύ ωραία γραφή, μια καλλιτέχνις που θα ήθελα να παρακολουθήσω τη δουλειά της. Η Πέρσα Σταματοπούλου με το Look at me, το λάτρεψα. Το λεξιλόγιό της είναι πολύ «σύγχρονο» και οι επιρροές της είναι καθαρά χορευτικές. Ο Κωνσταντίνος Ρήγος με το Dressed Undressed, που λυπάμαι ιδιαίτερα που δεν έχω τα μέσα να τον προσκαλέσω. Η ομάδα Griffon με το Flesh, ή την Arizona. Οι Mamaza με το Cover up που το βρήκα πολύ αστείο, πολύ εικαστικό. Λάτρεψα όμως και την dopa της Πατρίσιας Απέργη που κατάφερα να την προσκαλέσω για να κάνει το φινάλε του εφετινού Les Hivernales. Οι χορευτές της μπορούν να «ανταγωνιστούν» επάξια τις γαλλικές, ή γερμανικές ομάδες…

 

  • Το  35ο Φεστιβάλ Les Hivernales είναι αφιερωμένο στη χορευτική σκηνή της Μεσογείου, μια ζώνη που έχει πληγεί με τον ένα ή άλλο τρόπο, από την πολιτικο-οικονομική κρίση. Πιστεύετε ότι και η καλλιτεχνική δημιουργία κινδυνεύει επίσης να πληγεί;

Νομίζω πως αυτό έχει ήδη συμβεί… Στη Γαλλία διαθέτουμε πλέον όλο και λιγότερα μέσα και ενώ είμαστε μια χώρα και ένα δίκτυο με γερή υποδομή, αν ελαττώσουμε τη δυνατότητα υποδοχής, αυτό θα επηρεάσει και όλο το ευρωπαϊκό δίκτυο. Για παράδειγμα, το 2003 οι κυβερνόντες βλέποντας ότι τα επιδόματα των άνεργων καλλιτεχνών και τεχνικών έβγαζαν τα ταμεία ελλειμματικά, αποφάσισαν να αλλάξουν τις προϋποθέσεις για να μπει (ο άνεργος καλλιτέχνης) στο ταμείο ανεργίας. Κάπως έτσι δημιουργήθηκε τότε η περίφημη «crise de l’intermittence» το καλοκαίρι του 2003 με την απεργία και την ακύρωση του Φεστιβάλ της Αβινιόν. Παρόλες τις προσπάθειες των κυβερνόντων, η κρίση δεν αποφεύχθηκε και στο βωμό της μείωσης των δημόσιων δαπανών, μειώθηκαν και τα κονδύλια των κρατικών και περιφερειακών φορέων, με αποτέλεσμα να βιώνουμε πλέον την έλλειψη οικονομικών πόρων και στη Γαλλία και για αυτό, ούτε τολμώ να φανταστώ τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη.

 

  • Ασπάζεστε την ιδέα ότι κατά τις περιόδους κρίσης, η δημιουργικότητα ανθεί και μπορεί να κάνει θαύματα;

Εε, θα μπορούσαμε να τα καταφέρουμε και δίχως «πόνο»… ούτως, ή άλλως αυτό είναι κάτι που το μαθαίνεις εκ των υστέρων, μέσα από όσα θα γράψει η Ιστορία της Τέχνης. Όμως είναι αλήθεια, ότι στις χώρες που επισκέφθηκα –και σκέφτομαι την Κροατία στον πόλεμο με τη Σερβία τα τελευταία χρόνια-, το ζωντανό θέαμα είχε μια τέτοια ένταση, μια ευρηματικότητα…. το γεγονός του αβέβαιου «αύριο» έδινε ένα απίστευτο κίνητρο. Άλλωστε, αυτό το βλέπουμε και σε έργα όπως το Era Povera της Πατρίσιας Απέργη, που το θέμα των άστεγων, οι συνέπειες αυτής της κρίσης για τους ευπαθείς, τους ασθενέστερους, ήταν πηγή έμπνευσης, ή τουλάχιστον έδωσαν το λόγο σε σημαντικές μαρτυρίες με ευαισθησία.

 

* Η Ηλιάνα Φύλλα είναι Ιστορικός Τέχνης με ειδίκευση στο Σύγχρονο Χορό, συνεργάτις του dancepress.gr
 

Δέσποινα Ψάλλη