Αν Τερέζα ντε Κέερσμακερ : «Σε αναζήτηση του DNA της κίνησης»

anna-main-dance

«Όσο μεγαλώνω, στρέφομαι όλο και πιο βαθιά μέσα μου αναζητώντας την ισορροπία ανάμεσα στην εσωτερική και εξωτερική μας κίνηση. Είναι η ανάγκη μου για την ουσία, για το DNA της κίνησης. Τι σημαίνει κάνω χορό;».

Στη συνάντησή μας με την κορυφαία 53χρονη Βελγίδα χορογράφο, η κουβέντα φέρνει στην επιφάνεια δύο θεμελιώδη σημεία του έργου της: την άρρηκτη σχέση της με τη μουσική και τη μινιμαλιστική προσέγγιση της χορογραφικής της δουλειάς. Όχι τόσο για να μας επαναλάβει όσα ήδη γνωρίζουμε για αυτά, αλλά για να φέρει στο φως την ώριμη εξέλιξη μιας πορείας που οδεύει, σε ερευνητικό επίπεδο, όλο και πιο βαθιά στη σχέση αλληλεπίδρασης μεταξύ χορού και μουσικής, σε μια σχεδόν «κιναισθητική» σχέση μεταξύ τους. «Έχω προσπαθήσει να αναπτύξω διάφορες και διαφορετικές στρατηγικές στη σχέση μεταξύ μουσικής και χορού όλα αυτά τα χρόνια», θα πει. «Η Partita II και το Vortex Temporum εστιάζουν περισσότερο από ποτέ σε αυτή τη σχέση».

Στην εξελικτική της πορεία και στο δρόμο προς αναζήτηση του DNA της κίνησης, όπως μας είπε χαρακτηριστικά, η Αν Τερέζα ντε Κέερσμακερ ιδρύτρια της ομάδας Rosas φιλοτεχνεί έργα που προσφέρονται περισσότερο ως «σπουδή» και τροφή για σκέψη, παρά ως ψυχαγωγικά θεάματα. Αμφιλεγόμενα για όσους δεν ταυτίζονται με τον τρόπο σκέψης της και «ποιήματα» για όσους συμπορεύονται με αυτόν.

Στην πορεία της αυτή που χαρακτηρίζεται από όλο και μια βαθύτερη εσωτερικότητα και μια «μικροχειρουργική» στην αντιμετώπιση της μουσικής και του χορού, στοιχεία όπως τα σκηνικά, ο φωτισμός, αλλά και η κίνηση επηρεάζονται καθοριστικά ακολουθώντας το δρόμο της λιτότητας και της αφαίρεσης. Στην Partita II δεν υπάρχουν καθόλου σκηνικά. Ο φωτισμός είναι ανεπαίσθητος και η κίνηση στοιχειώδης και απέριττη. Η αφαιρετική αυτή διάθεση δεν έχει άλλο στόχο από το να καθηλώσει την προσοχή του θεατή απόλυτα σε αυτό που βλέπει και σε αυτο που ακούει, χωρίς τα ερεθίσματα από άλλα περιφερειακά στοιχεία. «Σε ένα έργο όπως η Partita II» εξηγεί, «όταν έχεις μια τόσο υπέροχη μουσική και δύο τόσο καλούς ερμηνευτές τον Μπορίς και την Αμαντίν, αυτά είναι αρκετά. Τα σώματα και η μουσική, μου αρκούν. Μετά από 35 χρόνια σε περιοδείες σε όλο τον κόσμο καταλήγω ότι στο λίγο μπορεί να βρίσκεται το πολύ. Και συνήθως στο πολύ… βρίσκεται το λίγο. Προσπαθώ να μεγιστοποιώ το ελάχιστο». Το ταξίδι όμως προς το απόλυτο δεν έχει τελειωμό και γι΄αυτό συμπληρώνει: «ο Steve Reich έχει πει κάτι πραγματικά πολύ όμορφο και ακριβές, ότι ακόμη και σε αυτό που θα απογυμνώσεις, υπάρχει και πάλι κάτι κρυμμένο, κάτι που θα παραμένει μυστικό».

Καθώς κουβεντιάζουμε, θαρρείς ότι η λέξη μουσική επανέρχεται στα λόγια της πιο συχνά από τη λέξη "χορός". Αλλά στη στροφή της κουβέντας και εκεί που η κορυφαία ντε Κέερσμαεκερ γίνεται Ανν Τερέζα, αρκεί μια μόνο φράση της για να φανερώσει τη θέση που κρατά ο χορός μέσα της: «Είναι η πιο σημαντική μου δραστηριότητα, αυτή που ορίζει τη σχέση μου με τον κόσμο. Είναι ο τρόπος που επικοινωνώ. Ξυπνώ το πρωί και το σώμα μου είναι το σπίτι μου, που φθείρεται με τα χρόνια, αλλά είναι αυτό που με κρατά σε μια διαρκή αλληλεπίδραση με τον κόσμο». Και δείχνοντας τα πρεσβυωπικά της γυαλιά συμπληρώνει: «Αυτά εδώ είναι η πιο μεγάλη βιβλιοθήκη μου του χορού!»

Προσεγγίζοντας με αυτόν τον διεισδυτικό τρόπο την τέχνη της, εξηγεί ότι ένα από τα πράγματα που τη γοητεύει περισσότερο στο χορό, είναι «η δυνατότητα που σου δίνει να υλοποιείς τις πιο αφηρημένες ιδέες, γιατί όταν χορεύεις, επιστρατεύεις όλο σου το «είναι». Ο χορός είναι τρόπος σκέψης, έχει πνευματικές διαστάσεις που σε ωθούν να θέτεις ερωτήματα για το ποιοι είμαστε, που βρισκόμαστε, που πάμε, τι μένει..». Προσθέτει ότι νοιώθει πρώτα χορεύτρια και μετά χορογράφος και ότι αντλεί τη μεγαλύτερη ευχαρίστησή της από τη συναναστροφή της με μουσικούς.

Τέλος, αποκαλύπτει και την πρακτική, οικολογική θέση της στο θέμα των σκηνικών: «Σκέφτομαι επίσης και όλες αυτές τις μετακομίσεις των σκηνικών με τα φορτηγά και μετά από τόσα χρόνια νοιώθω πια μια κούραση. Χρειάζεται μια οικονομία και σε όλο αυτό…».

 


info: H συνάντηση με την Αν Τερέζα ντε Κέερσμακερ έγινε με αφορμή την παρουσίαση των δύο πρόσφατων έργων της, Partita II (12, 13,14/12) και Vortex Temporum (16, 17, 18/12), στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών.


 

Δέσποινα Ψάλλη