Γιάννης Ντοντσάκης: "η εμπειρία με τους σπουδαστές είναι μεγάλος δάσκαλος"

1a-yiannis-dontsakis-photo-agapios-agapiadis

Ο Γιάννης Ντοντσάκης είναι Διευθυντής της Σχολής Χορού της ΕΛΣ. Πρώην χορευτής με πλούσιο βιογραφικό σε συνεργασίες, τόσο με το Μπαλέτο της ΕΛΣ (Α΄χορευτής 1990-2012), όσο και με το Εθνικό Μπαλέτο της Αγγλίας, αλλά και με πολλούς Έλληνες και ξένους χορογράφους, έχει ήδη αφήσει πίσω του τα χορευτικά χρόνια και έχει αφοσιωθεί στη διδασκαλία. Ομολογεί ότι δεν του λείπει καθόλου που δεν χορεύει πια, γιατί… «το σώμα του χορευτή χρειάζεται τη ξεκούραση και η εμπειρία με τους σπουδαστές είναι μεγάλος δάσκαλος».

Ως Διευθυντής μιλά για τη Σχολή Χορού της ΕΛΣ, για τους στόχους και τις προοπτικές της, για τη σχέση της με το Μπαλέτο της ΕΛΣ. Ως δάσκαλος κουβεντιάζει για την τέχνη της εκπαίδευσης, για τη διαμόρφωση του σπουδαστή σε αυριανό καλλιτέχνη. Δεν παραλείπει να συμπληρώσει ότι: «Η τέχνη του χορού θέλει μια τεράστια αγκαλιά από το Κράτος για να εμψυχωθεί, αλλά εδώ τώρα χρειαζόμαστε την αγκαλιά ως χώρα! Αυτή τη στιγμή αν δεν ενδιαφερόταν η Διοίκηση της ΕΛΣ, η Σχολή δεν θα υπήρχε…»



Ποιος είναι ο βασικός σκοπός της Σχολής Χορού της ΕΛΣ;

Η Σχολή ξεκίνησε το 1995 ως Στούντιο Μπαλέτου ώστε να υπάρχει «υλικό» που θα απορροφάται μετά στο Μπαλέτο της ΕΛΣ. Σαν Ανώτερο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα με επαγγελματική εκπαίδευση λειτουργεί από το 2004. Αρχικά με το τμήμα χορευτών και μετά προστέθηκε και τμήμα καθηγητών. Αυτό έγινε γιατί το να τελειώνει ένα παιδί στα 18 του έχοντας κάνει έτσι κι αλλιώς τη σπουδή, είναι καλύτερα να παίρνει και δίπλωμα καθηγητή. Η σπουδή χορευτή-καθηγητή διαφέρει σε μερικά μαθήματα μόνο που είναι επιπλέον για το τμήμα καθηγητών. Αυτό που κυρίως μας ενδιαφέρει, είναι να βγάζουμε χορευτές που θα μπορούν να ανταπεξέρχονται σε όλα τα είδη χορού. Το σχολείο έχει μεν κλασική κατεύθυνση, όμως ένας χορευτής πρέπει να τα κάνει όλα, και στο σύγχρονο μας ενδιαφέρει να είναι εξίσου καλός, όπως και στο μπαλέτο. Έτσι κι αλλιώς ο χορός είναι ένας, είναι ταμπέλες όλα αυτά να υπάρχουν και να λέμε κλασικό μπαλέτο ή σύγχρονος χορός… Σαν σώμα και σαν εκπαίδευση είναι καλό ο χορευτής να τα κάνει όλα. Επιδιώκουμε λοιπόν τις «γραμμές» που θα είναι του κλασικού μπαλέτου, αλλά παράλληλα ο σπουδαστής να μπορεί να ανταπεξέρχεται σε όποια τεχνική..

Η σχολή λειτουργεί ως φυτώριο του Μπαλέτου; Το Μπαλέτο αντλεί χορευτικό δυναμικό από τη Σχολή;

Ναι, παρότι όλα τα συγκροτήματα στον κόσμο κάνουν πάντα ανοιχτές οντισιόν και δεν παίρνουν ποτέ χορευτές μόνο από τις Σχολές τους. Προτιμούν όμως τα καλά στοιχεία των Σχολών τους, εκτός και αν δεν υπάρχουν τη συγκεκριμένη χρονιά της οντισιόν. Στόχος είναι όλα αυτά τα παιδιά να βρίσκουν δουλειά και να μπορούν να απορροφώνται είτε εδώ στην Ελλάδα, είτε στο εξωτερικό.
Τι ποσοστό σπουδαστών τη Σχολής απορροφάται στο Μπαλέτο;
Τα παιδιά που έχουν τελειώσει μέχρι τώρα, --γύρω στα 60 από το 2004--, όλα έχουν κάνει κάτι σχετικό με το χορό. Μόνο 2-3 να είναι που απασχολούνται τελικά σε κάτι άλλο εκτός χορού. Τα περισσότερα είτε διδάσκουν, είτε είναι σε συγκροτήματα στο εξωτερικό, είτε φεύγουν για μετεκπαίδευση έξω, άλλα ασχολούνται με διδασκαλία. Στο Μπαλέτο της ΕΛΣ υπάρχουν αυτή τη στιγμή πέντε παιδιά δικά μας. Άδειασαν κάποιες θέσεις και προτίμησαν πέντε (5) από τη Σχολή και δύο (2) απ΄έξω, μέσα σε ένα διάστημα κάποιων χρόνων..

Οι απόφοιτοι όμως θα είναι πάντα περισσότεροι από τις διαθέσιμες θέσεις… Δεν θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια ομάδα Junior, ώστε αυτά τα παιδιά να αποκτούν στο μεταξύ εμπειρία και η ομάδα να λειτουργεί και αυτόνομα;

Είναι στις προθέσεις του Σχολείου και της ΕΛΣ να υπάρξει μια τέτοια ομάδα. Τελειώνοντας τα παιδιά, για μια διετία να μπορούν να συμμετέχουν σε αυτή την ομάδα και κάθε φορά να ανανεώνεται και μετά να έρχονται τα επόμενα που τελειώνουν, και να πηγαίνει έτσι και με σπουδαστές και με δύο χρόνια τελειόφοιτους. Τώρα όμως αυτό το σχέδιο έχει παγώσει λόγω των δύσκολων οικονομικών συγκυριών. Άλλωστε τα παιδιά κάνουν ήδη κάθε χρόνο στο τέλος της σχολικής χρονιάς παρουσιάσεις της δουλειάς τους και εκεί φαίνεται η όρεξη και η δημιουργικότητά τους. Αυτό το υλικό θα μπορούσε να δημιουργεί παραστάσεις και να πηγαίνει οπουδήποτε. Έτσι κι αλλιώς είναι στα σκαριά να γίνει.

Ποιά είναι η εκπαιδευτική κατεύθυνση της Σχολής; Στις εισαγωγικές, τα κριτήριά σας είναι πιο πολύ προς την επιλογή ενός κλασικού ή ενός σύγχρονου χορευτή;

Αν δεν πω κλασικού χορευτή, θα πω μιας τέτοιας σωματικής διάπλασης που να μπορεί να ανταπεξέρχεται κατά πρώτον στο κλασικό και κατά δεύτερο η κίνησή του να μπορεί να τα κάνει και τα δύο. Πρωτίστως όμως η κατεύθυνση είναι κλασική, αλλά μας ενδιαφέρουν και τα δύο. Είναι πολύ όμορφο να βλέπεις ένα κλασικό χορευτή με γραμμές και ένα σύγχρονο πάλι με γραμμές. Στις οντισιόν έρχονται και παιδιά εκτός Αθηνών, από νησιά, από την επαρχία. Έχουμε σπουδαστές από Γιάννενα, Κέρκυρα, Ρόδο, Κρήτη..

Στη Σχολή υπάρχει τέτοιο κλίμα ώστε να μη δημιουργούνται μόνο καλοί χορευτές, αλλά να διαμορφώνονται και καλλιτέχνες;

Αυτό που επικρατεί μέσα στα μαθήματα είναι «να σκέφτεστε ότι το battement tendu είναι το ίδιο για όλους. Αυτό που θα σε κάνει να ξεχωρίσεις, είναι να το κάνεις με το δικό σου τρόπο. Ο καθένας για μένα είναι μοναδικός και δεν μπορώ να τους λέω «κοίτα πως το κάνει αυτός ή ο άλλος» και να μπαίνουν σε μια ανταγωνιστική και μη γόνιμη κατάσταση. Ο καθένας γίνεται μοναδικός από τον τρόπο που θα κάνει ένα battement tendu και είναι κρίμα να μη καλλιεργεί τη μοναδικότητά του το κάθε παιδί.

Συνδέετε τη μοναδικότητα με την καλλιτεχνικότητα;

Αυτό που τους λέμε συνέχεια είναι: «δείτε παραστάσεις, διαβάστε, μάθετε τι υπάρχει εκεί έξω, ρωτήστε όσους έκαναν μαθήματα και εκτός Ελλάδας, συνεργαστείτε μαζί τους..». Τους έκανε μάθημα η Λίντα Καπετανέα, ο Κωνσταντίνος Ρήγος… είναι καλό να μιλούν με αυτούς τους ανθρώπους. Το να μπαίνεις και να βγαίνεις από το ένα μάθημα στο άλλο, δεν σε κάνει καλλιτέχνη!

Υπάρχει η κατάλληλη περιρρέουσα ατμόσφαιρα ώστε τα παιδιά να αντλούν έμπνευση;

Νομίζω πως ναι.. το βλέπω από τον τρόπο που δουλεύουν, από αυτά που διαβάζουν, από τις μουσικές που ακούν για να φτιάξουν τις δικές τους χορογραφίες, από την κινησιολογία που θα δουν σε ένα πίνακα και θα θέλουν να δουλέψουν πάνω σε αυτή.

Στο κομμάτι της εκπαίδευσης αναφέρετε τον αυτοσχεδιασμό ως πολύ σημαντικό..

Με ενδιαφέρει πολύ σα μάθημα στην εκπαίδευση των παιδιών. Νομίζω πως είναι το κυριότερο μάθημα. Πιστεύω πως ένα παιδί θα πρέπει να τον κατέχει καλά ώστε να μπορεί να κάνει κίνηση το σήμερα, αυτό που συμβαίνει σήμερα να μπορεί να το χορέψει, να το χορογραφήσει. Ο αυτοσχεδιασμός έχει να κάνει και με την προσωπική κίνηση του καθενός, όλα τα άλλα είναι εκπαίδευση και μαθήματα. Πιστεύω πως ο αυτοσχεδιασμός απελευθερώνει το χορευτή, τον κάνει να είναι ο εαυτός του και να βγάζει ό,τι ώριμο και ανώριμο κινησιολογικά διαθέτει, ή ό,τι κρύβει στη ψυχή του και να το κάνει κίνηση. Ο σπουδαστής, μέσω του αυτοσχεδιασμού, μαθαίνει να βγάζει πράγματα που δεν τα έχει σκεφθεί, μαθαίνει να «γεννά» κινησιολογικά κάτι δικό του. Όλα αυτά τα χρόνια υπάρχουν σπουδαστές που κάνουν πανέμορφα πράγματα, χωρίς να μιμούνται άλλους.

Με το τέλος των σπουδών, αναπτύσσεται, διευρύνεται αυτή η γνώση;

Τους λέω πάντα ότι στη Σχολή είναι «προστατευμένοι», παίρνουν οδηγίες. Τους λέω ότι εδώ μπορεί να δυσκολεύεστε, αλλά τα δύσκολα είναι μόλις τελειώσετε. Στη συνέχεια, αν ένα παιδί θέλει πραγματικά να κάνει πράγματα, δεν θα χαθεί. Αν κάποιο παιδί έχει αμφιβολίες για τα «θέλω» του, μπορεί και να χαθεί αν δεν το πιάσει κάποιος από το χέρι. Τα παιδιά πρέπει να πιστέψουν στον εαυτό τους. Τους ωθούμε να συμμετέχουν σε παραγωγές του θεάτρου, εκπαιδευτικά πάντα… Πολλές φορές προτιμώ, αντί να τους κάνω μάθημα ρεπερτορίου, να τους στέλνω με τους χορευτές του Μπαλέτου να κάνουν μάθημα, παρά να τους δίνω μια variation.. να μπουν ανάμεσα στους χορευτές να δουν τι κάνουν...

Με τη μεταφορά της Σχολής στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) τι θα αλλάξει;

Οι εγκαταστάσεις θα δώσουν έναν άλλον αέρα. Προς το παρόν, αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε εκεί, είναι να δημιουργούμε μικρές παρουσιάσεις με τίτλο «Γνωριμία με το χορό». Στις παρουσιάσεις αυτές έρχονται σχολεία, παιδιά, τους εξηγούμε τι είναι όλο αυτό και υπάρχει πολύ ενδιαφέρον. Δείχνουμε αποσπάσματα τι σημαίνει ένα μάθημα μπαλέτου και ρεπερτόριο μπαλέτου, τι είναι ο σύγχρονος χορός, τι είναι η ρυθμική και πως ένα παιδί μπορεί να ξεκινήσει.

Τι αποκομίζετε εσείς από τη διδασκαλία;

Το να διδάσκεις τα παιδιά γίνεσαι και εσύ ταυτόχρονα το "κάθε παιδί". Προσπαθώ να μπαίνω στη θέση του κάθε παιδιού και να βλέπω τις ευκολίες και τις δυσκολίες του και πως τις διαχειρίζεται. Προσπαθώντας να λύσω το δικό τους θέμα, ταυτίζομαι με αυτά. Γίνομαι καλύτερος και εγώ μέσα από αυτά. Το ζητούμενό μου είναι να μη συγκρίνονται και να μπαίνουν σε ανταγωνιστική διαδικασία. Θέλω ο καθένας να αισθάνεται μοναδικός.

-----------------------------------------

φωτο © Αγάπιος Αγαπιάδης

Δέσποινα ΨΑΛΛΗ