Αντώνης Κουτρουμπής: «Ελπίζω στη φροντισμένη ατομικότητα με αρχές και όρια»

back_final_06-web

(1η δημοσίευση 1 Φεβ. 2016)  -  Η ομάδα Πλεύσις 20 χρόνια τώρα, δεν σταματά να μάς ταξιδεύει παράγοντας έργα γεμάτα ποίηση και λεπτότητα. Έργα όπου το αυτονόητο δεν κραυγάζει και η λεπτομέρεια κυριαρχεί.

Με ‘εφαλτήριο’ το σώμα και τις εκφραστικές του δυνατότητες ως εργαλείο, και τη λογοτεχνία –κατά κύριο λόγο— ως πηγή έμπνευσης, η πλατφόρμα πάνω στην οποία κινείται η ομάδα, είναι διαμορφωμένη από στοιχεία σωματικού θεάτρου, σύγχρονου χορού, μιμικής και ενίοτε ακροβατικών. Η χρήση αντικειμένων και η συμβολική τους, που στα περισσότερα έργα της ομάδας αποκτούν ρόλο και υπόσταση, αποτελούν ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της Πλεύσις, όπως επίσης και αγαπημένο πεδίο έρευνάς της.

Ο Αντώνης Κουτρουμπής, ιδρυτικό μέλος της Πλεύσις μιλά στο dancepress.gr για το Intimate (2016), το νέο έργο της ομάδας, που σκηνοθετεί και ερμηνεύει (μαζί με την Όλγα Γερογιαννάκη), ένα έργο ποιητικό με σύγχρονο τρόπο, φτιαγμένο από «υλικά ονείρων», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει.
 

Ο τίτλος Intimate σε τι αναφέρεται; για ποια σκηνική συνθήκη μας προϊδεάζει;   
                                                                                             
Μιλά για τη σχέση με τον ‘άλλον’ ως συνοδοιπόρο, για τη σύνδεση με τον οικείο χώρο και με τα αντικείμενα που περιβάλλουν την καθημερινότητα μας.  Όσον αφορά τη σκηνική συνθήκη, η δράση ξετυλίγεται από τους ερμηνευτές γύρω από ένα μακρόστενο τραπέζι, το οποίο ως ορατό μονοπάτι οδηγεί την αφήγηση της ιστορίας φέρνοντας στο προσκήνιο έναν κόσμο αλληγορικό, ένα σύμπαν δομημένο εξ ολοκλήρου με υλικά ονείρων. Στην ουσία προσκαλεί τους θεατές σ’ ένα ταξίδι στη μνήμη και τη φαντασία με θέμα το παιχνίδι και τους νοητικούς συνειρμούς που δημιουργούνται μέσω αυτού.

Ποιά θεωρείς ως υλικά ονείρων; τι είναι τα υλικά ονείρων για σένα;

Ως υλικά ονείρων αποκαλώ αυτές τις σκέψεις που εμπνέονται από τα όνειρα, που έχουν το ασαφές του υποσυνείδητου ως υπόβαθρο και ταυτόχρονα σε ταξιδεύουν σε μονοπάτια που δεν έχεις αγγίξει στην καθημερινότητά σου. Μιλώ για υλικά ονείρων μιας και λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Εμπεριέχουν κοινές αναλογίες με τα όνειρα, αλλά στη βάση τους παραμένουν σκέψεις..

Πως θα προσδιόριζες τη σκηνική γλώσσα του Intimate;

Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για ένα είδος θεάτρου όπου η αφήγηση ορίζεται μέσω των εικόνων, ή αν θες, από μίαν άλλη πλευρά ανάγνωσης, για ένα είδος χορού που εστιάζει στην αφήγηση του συναισθήματος των ερμηνευτών και των καταστάσεων που βιώνουν. Δανείζομαι τα λόγια του Patrick Roger (καλλιτεχνικού διευθυντή του διεθνούς φεστιβάλ του Perigueux) ο οποίος περιέγραψε τις παραστάσεις μας ως θεάματα που η δραματουργία τους στηρίζεται στην κίνηση των ερμηνευτών.

Τα αντικείμενα αποτελούν τόσο στο Intimate, όσο και σε προηγούμενα έργα της ομάδας, μικρές συμβολικές οντότητες με σημαντικό ρόλο και άμεση σχέση με τους ερμηνευτές. Πως προσεγγίζεις τη χρήση τους;

Προσωπικά ως δημιουργό με εμπνέει ο χώρος ο οποίος έχει μία πολύ καθαρή και ορισμένη δομή, που παραπέμπει σε συγκεκριμένο περιβάλλον. Δεν είναι τυχαίο, ότι μόλις ξεκινά κάθε νέα δημιουργία μας ως προς τη σύλληψη της, το πρώτο πράγμα που προσδιορίζεται είναι ο σκηνικός χώρος που θα λάβει χώρα. Τα αντικείμενα που χρησιμοποιούμε, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του σκηνικού όχι μόνο ως προς την αισθητική εικόνα του, αλλά ως μέσο σύνδεσης των ερμηνευτών και ως βασικό εργαλείο αφήγησης. Συμμετέχουν στην αφήγηση καταρχήν με την επιλογή της στιγμής που εμφανίζονται και εξαφανίζονται στη σκηνή, κατά δεύτερον με την επίδραση που έχουν μέσω της χρήση τους στους ερμηνευτές ως δρώντα πρόσωπα, αλλά και ως μέσο σύνδεσης των χαρακτήρων μεταξύ τους. Έχουν ένα διττό ρόλο, αφενός κουβαλούν μία σημασία και μία αξία ήδη ορισμένη από την καθημερινή χρήση τους, η οποία ορίζει τη «θέση» τους στη σκηνική σύνθεση και αφετέρου «μεταμορφώνονται» σε σύμβολα που εξυπηρετούν τη δραματουργία της παράστασης. Υπάρχουμε σ’ ένα κόσμο που μας περιβάλλει από χιλιάδες αντικείμενα με μικρό ή μεγάλο όγκο τα οποία επηρεάζουν και πολλές φορές καθορίζουν στιγμές της ζωής μας.

Από ποιόν «κόσμο» αντλείς έμπνευση;

Πηγή έμπνευσης στην πλειοψηφία των παραστάσεων μας έχει υπάρξει η λογοτεχνία. Κάποιες φορές αυτούσια τα έργα, όπως «Οι αόρατες πόλεις» του Καλβίνο (Αόρατες πόλεις, παραγωγή 2004) και ο «Βόυτσεκ» του Μπύχνερ (Υπό τη σκιά του Βόυτσεκ, παραγωγή 2010) ή όπως στο Μεταξύ ονείρων (παραγωγή 2002) και στη Μπλε γραμμή (παραγωγή 2008) όπου δανειστήκαμε σύμβολα και ιδέες από το σύνολο του έργου του Μπόρχες. Οι δύο συγγραφείς που έχουν καθορίσει κυρίως τη δημιουργία αυτού του κόσμου ιδεών, αλλά και τον τρόπο σύνθεσης στις δημιουργίες μας είναι ο Μπόρχες και ο Μπασελάρ. Η δημιουργία αυτού του φανταστικού κόσμου στο έργο του Μπόρχες μέσα από το παιχνίδι των λέξεων και των συνειρμών – στις συνθέσεις μας μέσα από το παιχνίδι της κίνησης των σωμάτων και τη χρήση των αντικειμένων – υπήρξε οδηγός. Αντίστοιχα στον κόσμο του Μπασελάρ και ειδικά στην ποιητική του χώρου, η ανάδειξη της ποιητικής αυτού του οικείου που μας περιβάλλει και μας συνοδεύει στο σύνολο της ζωής μας είναι μία άλλη παράμετρος της δουλειάς μας. Σ’ αυτή την παράσταση ήθελα να συμπεριλάβουμε όλους τους άξονες προβληματισμού που μας έχουν απασχολήσει αυτά τα 20 χρόνια πορείας. Σαν ένα απόσταγμα της δουλειάς μας συμπεριλάβαμε ορατά όλα τα υλικά, τη σύνδεση του χορού με τη θεατρική αφήγηση, το παιχνίδι με τα σκηνικά αντικείμενα, το εικαστικό περιβάλλον και τη μεταμόρφωση του κατά την εξέλιξη της δράσης, τη σχέση της κίνησης με τη μουσική και τον ανοικτό διάλογο με τον συνθέτη και ερμηνευτή επί σκηνής.

Η Ζουζού Νικολούδη είχε πει: «δεν είναι απαραίτητο η Τέχνη να ακολουθεί το χάλι της ζωής μας, γιατί στο Μεσαίωνα έχουμε ακριβώς το αντίθετο…». Πως απομονώνεις την (αποκαρδιωτική) περιρρέουσα ατμόσφαιρα από το δημιουργικό σου έργο;

Πριν την έναρξη της σύλληψης αναρωτήθηκα τι θα ήθελα να πω με τη νέα μας δημιουργία, βάζοντας εμπρός μου κυρίως το συναίσθημα που αντλώ από την καθημερινότητα μου. Η απόφαση μου ήταν να μιλήσουμε γι’ αυτό που βαθύτερα πιστεύουμε. Ο κόσμος αυτός έχει ελπίδα μόνο αν προσωπικά μάς φροντίσουμε, αν είμαστε συνδεδεμένοι με την ουσία μας, τη φύση μας, αν προβάλουμε την προσωπική ματιά μας, τη φαντασία μας, την ποιητική της στιγμής που βιώνουμε. Ίσως αυτό να μπορεί να επηρεάσει τους κοντινούς και οικείους. Δεν τρέφω καμιά αυταπάτη για τη συνολική κατάσταση της κοινωνίας μας. Θεωρώ ότι τα συλλογικά όνειρα με τη μορφή που γνωρίζαμε ως τώρα, τελείωσαν. Ελπίζω στη «φροντισμένη» ατομικότητα με αρχές, όρια και συνέπεια ηθικής σκέψης και πράξεων. Αυτό βέβαια έχει σα συνέπεια να περιορίζομαι μόνο στο δημιουργικό κομμάτι των παραστάσεων και στους μαθητές μου. Απομονώνομαι λοιπόν, μιας και αισθάνομαι να βάλλομαι από την αποκαρδιωτική ατμόσφαιρα, όπως είπες.

Από τα πρώτα έργα της ομάδας Πλεύσις μέχρι σήμερα, τι είναι αυτό που έχει αλλάξει / εξελιχθεί / διαμορφωθεί στα 20 αυτά χρόνια;

Στην αρχή της πορείας μας λειτουργούσαμε με το ένστικτο  και την ανάγκη έκφρασης. Νομίζω στα πρώτα χρόνια υποσυνείδητα ψάχνεις μία ταυτότητα, ένα «πρόσωπο» που πολλές φορές καθορίζει τις επιλογές σου. Μετά από20 χρόνια θεωρώ ότι έχει διαμορφωθεί ένας τρόπος και ίσως τολμώ να πω, μία γλώσσα θεάματος με πολύ συγκεκριμένες αναλογίες και χαρακτηριστικά. Με τους μόνιμους και σταθερούς συνεργάτες της ομάδας υπάρχει πια μία κοινή αντίληψη αντιμετώπισης των νέων προτάσεων – δημιουργιών. Υπάρχει ένας τρόπος επικοινωνίας πολύ άμεσος και συνάμα ανακουφιστικός, μιας και κάθε νέα ιδέα από όλους τους συν-δημιουργούς της παράστασης έχει από πίσω της ένα υπόβαθρο δοκιμασμένο στις προηγούμενες συνεργασίες μας.

 


info: Το Intimate παρουσιάζεται στο Χώρο Τέχνης 14η Μέρα, από 16 Ιανουαρίου ως 27 Μαρτίου 2016. Διαβάστε περισσότερα εδώ



 

Δέσποινα ΨΑΛΛΗ