Τάο Γιέ: Ένας ορισμός βοηθά την κατανόηση, αλλά δεν λέει ποτέ την αλήθεια.

tao-ye-cut

Ο Τάο Γιέ, ιδρυτής και χορογράφος του Tao Dance Theatre, έχει φέρει τα πάνω κάτω στο σύγχρονο χορό της Κίνας. Από την ίδρυση της ομάδας του το 2008, ο 30χρονος καλλιτέχνης περιοδεύοντας ανά τον κόσμο, έχει να επιδείξει ένα διαφορετικό πρόσωπο της προσέγγισης του χορογραφικού έργου, όχι μόνο στον τόπο του, αλλά και στην υπόλοιπη διεθνή χορευτική κοινότητα.

Το έργο του χαρακτηρίζεται από μια ‘μικροχειρουργική’ και άκρως διεισδυτική ματιά της σωματικής κίνησης, από μινιμαλισμό, αφαιρετικότητα και παντελή απουσία αφηγηματικότητας. Ο ίδιος ωστόσο αποφεύγει να δίνει ορισμούς και χαρακτηρισμούς για τη δουλειά του.

Γεννημένος σε μια οικογένεια που καθόλου δεν ευνοούσε μια καλλιτεχνική πορεία, και μεγαλωμένος με έντονα συναισθήματα θυμού και κατάθλιψης, άρχισε το χορό στα 12 του χρόνια με προτροπή της γιαγιάς του, που είχε παρατηρήσει την μεγάλη σωματική του ευλυγισία. Η τέχνη του χορού έγινε το απόλυτο μέσο έκφρασής του και πολύ νέος άρχισε να χορεύει με τις σημαντικότερες ομάδες χορού της Κίνας (Shanghai Army Song & Dance Ensemble, Ομάδα Σύγχρονου Χορού του Πεκίνου, κ.α.).

Λίγο πριν τις παραστάσεις του Tao Dance Theatre στην πρώτη του εμφάνιση στην Ελλάδα, ο Τάο Γιέ απάντησε με προθυμία, μέσω e-mail, στις ερωτήσεις του dancepress.gr:

Σε συνέντευξή σας έχετε πει, ότι: «στη δουλειά μου πάντα απέρριπτα την έμπνευση. Ό,τι δημιουργώ και χορογραφώ, προέρχονται από την ανακάλυψη μιας λεπτομέρειας». Σε ποιες λεπτομέρειες εστιάζετε περισσότερο την προσοχή σας και πως ‘δουλεύετε’ με αυτές;

Ο ορισμός μου για αυτό που ονομάζω ‘λεπτομέρειες’ είναι ένα απαύγασμα των επιλογών και της κρίσης μου. Είναι η ποιότητα που φιλτράρεται μέσα από την κίνηση. Η πρόβα για μένα είναι σα να θέτω στον εαυτό μου ερωτήματα πολλαπλών επιλογών. Κάθε στιγμή, κάθε λεπτό επιλέγω το σωστό ή μη, το καλό ή το κακό, τι θα ‘κρατήσω’ και τι όχι. Καθώς τα κινησιολογικά στοιχεία αθροίζονται, εισπράττει κανείς τη σταδιακή εξέλιξη στην ποιότητα της κίνησης. Προσωπικά, θεωρώ πώς είναι μια διαδικασία αξιολόγησης των προτύπων που έχω απέναντι στην τέχνη. Αλλά είναι επίσης και μια διαδικασία προσωπικής ανάπτυξης. Στις πρόβες μου λειτουργώ αφαιρετικά, που σημαίνει ότι πρέπει να παραμερίζω κάθε συναισθηματική πτυχή και κάθε έμπνευση. Πρόκειται για μία μάλλον ορθολογιστική μέθοδο, ίσως και λίγο ‘βαρετή’, αλλά είναι πολύ απλή και διαυγής.

Οι δημιουργίες σας έχουν επιρροές από τον Κινεζικό Πολιτισμό και την εκπαίδευσή σας;

Δεν έχω σπουδάσει σε κανένα κολλέγιο και το εκπαιδευτικό σύστημα χορού της Κίνας ποτέ δεν με επηρέασε. Παρόλα αυτά εξελίσσομαι μέσα σε αυτό το περιβάλλον και δεν μπορώ να πω, ότι δεν έχω δεχτεί κάποια ερεθίσματα από αυτό. Ζούμε σε έναν κόσμο που οι τέχνες εστιάζουν στην ελεύθερη σκέψη και έκφραση. Ο χορός είναι ένας διεθνής τρόπος επικοινωνίας, χρησιμοποιεί τη γλώσσα του σώματος. Για μένα, πιο πολύτιμη για το χορογραφικό μου έργο είναι η αποφυγή της προσκόλλησης σε 'ταυτότητες' και πολιτιστικές διαφορές.

Το έργο σας έχει χαρακτηριστεί ως μινιμαλιστικό και αφαιρετικό, εσείς όμως αρνείστε αυτή την ‘ετικέτα’. Γιατί;

Ετικέτα, Ταυτότητα, Υπογραφή… κλπ, είναι ένας γρήγορος και εύκολος τρόπος για την ερμηνεία και την κατανάλωση ενός έργου. Ο δικός μου τρόπος να χορογραφώ, βασίζεται σε μια διαδικασία συσσώρευσης, αφαίρεσης και αποτελέσματος. Στις παραστάσεις μας στο θέατρο, η ουσία της δουλειάς μας βγαίνει από τη ρυθμική αλληλεπίδραση μεταξύ των ερμηνευτών και του κοινού. Για αυτό και δεν μπορώ να απορρίψω την οπτική με την οποία βλέπουν οι άλλοι το έργο μου. Ποτέ όμως δεν αυτο-προσδιορίζομαι. Ένας ορισμός μπορεί να βοηθήσει να αντιληφθούμε καλύτερα τα πράγματα, αλλά δεν θα πει ποτέ την αλήθεια.

Μπορείτε να μας περιγράψετε τη δημιουργική διαδικασία των χορογραφιών 6 και 7;

Το 6 και το 7 αποτελούν έργα μιας πιο ώριμης περιόδου του εκπαιδευτικού μου συστήματος. Εδώ, εξερευνώ καθαρά την τέχνη μου. Όλες οι κινήσεις του 6 αναπτύχθηκαν με βάσει τη σπονδυλική στήλη. Οι χορευτές στέκονται σε μια γραμμή και αυτός ο 'περιορισμός' ανακόπτει την ολοκλήρωση των κίνησεών τους στη σκηνή. Αφαιρώ τις συνήθεις κινήσεις των χεριών και των ποδιών τους, με στόχο να επιτύχω μια ενιαία κίνηση των χορευτών μέσω της σπονδυλικής τους στήλης.

Στο 7, η μουσική είναι μια συνάθροιση από φωνητικούς ήχους που προέρχονται από το 6. Η αναπνοή που πηγάζει από την κίνηση, αποτελεί και το κοινό σημείο σύνδεσης της επαφής του ενός χορευτή με τον άλλον. Προσωπικά, πιστεύω πως η σπονδυλική στήλη αποτελεί ό,τι πιο σπουδαίο για την κίνηση, γιατί τα πόδια και τα χέρια οδηγούνται από αυτήν και ο εσωτερικός χώρος του ανθρωπίνου σώματος μπορεί να ‘ανοίξει΄ τελείως μέσα από την κίνησή της. Στις περισσότερες χορογραφίες δίδεται μεγαλύτερη σημασία στην αξιοποίηση των χεριών και των ποδιών, γιατί είναι πιο εύκολο έτσι να δημιουργήσεις μια πλούσια κινητική γλώσσα. Τα δύο αυτά έργα μου εμπεριέχουν μια ακραία αφαίρεση με δύο διαφορετικούς τρόπους. Ήδη δημιουργώ και τη νέα μου δουλειά, το 8, που βασίζεται στο 6 και στο 7, και η οποία θα συμπληρώσει τη «σειρά των γραμμών» μου.

Ποια είναι μια συνήθης, καθημερινή εξάσκηση των χορευτών σας;

Η εκπαίδευση των χορευτών μου συνδυάζει πολλά στοιχεία: εστιάζει αρχικά στο σύστημα των μοχλών, όπως οι παλμικές κινήσεις του κορμού και ο έλεγχος της ασταθούς ισορροπίας που προκύπτει από τις μετακινήσεις του κέντρου, στη διαρκή αναζήτηση της σχέσης αρθρώσεων και μυών, στη γεφύρωση του κενού ανάμεσα σε μια νοητική και σωματική κατάσταση στο χώρο, στον εντοπισμό των διαφορών από το εξωσωματικό στο ενδοσωματικό στάδιο, τις μετατοπίσεις στο χρόνο, κ.ο.κ. Γενικότερα, η τεχνική μου προσφέρει έναν τρόπο να εξερευνήσει κανείς τις αμέτρητες ικανότητες του σώματος. Ωστόσο, τα έργα μου είναι διαφορετικά από τις προτεινόμενες μεθόδους εξάσκησης. Για να είμαι σαφής, τα έργα μου εστιάζουν περισσότερο στις κατευθύνσεις της κίνησης. Κάθε ένα ξεχωριστά ξεκινά από τον εντοπισμό της και οδηγείται στην πλήρη, μέχρι εξαντλήσεως, διερεύνηση της κίνησης.

 


info: Οι χορογραφίες 6 και 7 του Tao Dance Theatre θα παρουσιαστούν στη Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών, στις 9 και 10 Απριλίου 2016. Διαβάστε περισσότερα εδώ


(Απόδοση στα ελληνικά: Δ. Ψάλλη, Τ. Κουκουτάς)

Δέσποινα ΨΑΛΛΗ