Ίρις Καραγιάν: "Αντιλαμβάνομαι τα πράγματα μέσα από την εμπειρία και το στοχασμό"

iris-portrait

Χαρισματική χορογράφος της γενιάς της, ιδρύτρια της ομάδας ΖΗΤΑ (2002) και βραβευμένη με το 1ο βραβείο χορογραφίας στο New Europe Festival για τα έργα της A time to mourn (2009) και Leg acy (2010), η Ίρις Καραγιάν στα έργα της πειραματίζεται --μεταξύ άλλων-- με τις πολυποίκιλες εφαρμογές ενός concept, με την κατασκευή της κίνησης και πως αυτή εξελίσσεται, με τη δυναμική σχέση πρακτικής και θεωρίας. Στην επικοινωνία του έργου της με το κοινό δεν προτάσσει τη μετάδοση ενός 'μηνύματος', αλλά επενδύει κυρίως στους τρόπους που αυτή η επαφή μπορεί να ενεργοποιήσει τον θεατή.
 

Δ.Ψ.: Στο Manual Solos επαναδιαπραγματεύεσαι δύο ιστορικά έργα σόλο. Ωστόσο, χρησιμοποιείς τρεις διαφορετικές ερμηνεύτριες, που η καθεμιά τα προσεγγίζει με άξονα την ατομική της ταυτότητα και οπτική. Τι αναζητάς σε αυτή τη διαφορετικότητα;

 Ι.Κ.: Με ενδιαφέρει η ιδέα του σκορ. Η γραφή της χορογραφίας και η ερμηνεία της. Ο τρόπος που αλλάζει και ο τρόπος που οι διαφορετικές ερμηνείες φέρουν πολλαπλά νοήματα για τον θεατή. Αυτή η μετάβαση από το χαρτί στο σώμα ενέχει το στοιχείο της μετάφρασης και ενεργοποιεί το χορευτή που μπαίνει σε αυτή τη διαδικασία, αλλά και τον θεατή που παρακολουθεί τη διαδικασία. Το ζητούμενο είναι πώς μπορεί να λειτουργήσει ένα concept: να επεκταθεί, να εφαρμοστεί ποικιλοτρόπως, να λειτουργήσει πολυεπίπεδα.

Δ.Ψ.: Τι θέλεις να εκφράσεις με τον τίτλο «Manual Solos»; Το manual (που μπορεί να σημαίνει ‘χειροκίνητο’, αλλά και ‘εγχειρίδιο χρήσης’) που παραπέμπει;

 Ι.Κ.: Ο τίτλος περιγράφει τη διαδικασία και τη μορφή του έργου: ένα εγχειρίδιο ή κάτι χειροποίητο για τη δημιουργία του σόλο (solos πληθυντικός). Το ηχητικό σκορ του έργου, που υπογράφει ο Ilan Manouach, είναι μια σειρά από οδηγίες χρήσης που ακούγονται κατά τη διάρκεια της παράστασης. Τα δύο σκορ σε σχέση κατασκευάζουν το έργο.

Δ.Ψ.: Ποια είναι η σχέση σου με τον θεατή; Σε επηρεάζει στη δημιουργική σου διαδικασία; Πως αναζητάς την επικοινωνία μαζί του;

Ι.Κ.: Η λειτουργία της θέασης ενεργοποιεί το έργο. Δεν θέλω να ελέγξω την επικοινωνία με τον θεατή, αλλά να την ενεργοποιήσω και το πού αυτή θα οδηγηθεί, έχει να κάνει με τον κάθε θεατή ξεχωριστά και τους τρόπους πρόσληψης. Η διαδικασία στην οποία μπαίνω σε σχέση με το πώς 'διαβάζεται' ένα έργο, πως προσλαμβάνεται, είναι μια διαδικασία που με απασχολεί, πως δηλαδή ο θεατής θα προσλάβει το έργο, θα το ερμηνεύσει, πως θα το κατανοήσει με το δικό του τρόπο. Ένας από τους βασικούς λόγους που παρακολουθώ από «έξω» τις δουλειές μου, είναι γιατί προσπαθώ να κατανοήσω τι «είναι αυτό που βλέπω», να το ερμηνεύσω. Στη δουλειά μου με απασχολεί ιδιαίτερα ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να ενεργοποιηθεί ο θεατής, να συνδέσει πράγματα, να κατανοήσει με το δικό του σκεπτικό, τα δικά του ερεθίσματα, με τις δικές του εμπειρίες, πως δηλαδή θα αποκωδικοποιήσει και πως θα αισθανθεί. Με ενδιαφέρει και η νοητική, αλλά και η αισθητηριακή εμπειρία του. Δεν με ενδιαφέρει να του μεταδώσω ένα συγκεκριμένο μήνυμα, ούτε να του επιβάλω ένα νόημα, γιατί άλλωστε τα νοήματα είναι και πολλαπλά.

Δ.Ψ.: Έχεις μελετήσει το χορό και από την πλευρά της θεωρίας του, που βάζει στο μικροσκόπιο πολυσύνθετες, όσο και φιλοσοφικές πλευρές αυτής της τέχνης. Πως πιστεύεις ότι η θεωρία μπορεί να συνδιαλεχθεί με την πράξη;

 Ι.Κ.: Θεωρία και πράξη βρίσκονται σε σχέση. Αντιλαμβάνομαι τα πράγματα μέσα από την εμπειρία και το στοχασμό. Η θεωρία αποκτά εφαρμογές και οι εφαρμογές ή πράξεις δημιουργούν σκέψεις και τη διαλεκτική.

Δ.Ψ.:... άρα μιλάς για έναν αέναο κύκλο. Σωστά;

 Ι.Κ.: Μιλάω για μια σχέση που είναι δυναμική, μια σχέση αλληλεπίδρασης, όπου το ένα τροφοδοτεί το άλλο. Δεν θεωρώ ότι η πράξη δεν έχει μέσα της θεωρία, δηλαδή όταν κάποιος μπαίνει στη διαδικασία να χορέψει, ότι αυτό δεν έχει σκέψη ή θεωρία. Από το ένα ανακύπτει το άλλο. Το ένα είναι μέσα στο άλλο.

Δ.Ψ.: Στα έργα σου, πως διαμορφώνεις το κινητικό σου λεξιλόγιο; Από πού ξεκινάς;

 Ι.Κ.: Αυτό που συμβαίνει, είναι ότι χρησιμοποιούμε το λόγο για να εκφράσουμε κάτι και αυτό μεταφράζεται και σε μια άλλη γλώσσα, ας πούμε τη γλώσσα του σώματος, που είναι πιο «άπιαστη», πιο αφηρημένη. Συνήθως, δεν δείχνω κινήσεις στους χορευτές μου, αλλά θα πω κάτι που αυτό θα παραγάγει κίνηση. Στο Manual Solos βέβαια, χρησιμοποιούμε ένα ήδη υπάρχον υλικό.
 


info: Το έργο Manual Solos της Ίριδας Καραγιάν θα παρουσιαστεί στο θέατρο Πόρτα, τις Πέμπτες 16 και 23 Φεβρουαρίου & 2 και 9 Μαρτίου 2017. Διαβάστε περισσότερα εδώ


 

Δέσποινα ΨΑΛΛΗ