El Conde de Torrefiel: "στην πραγματικότητα, η εικόνα δεν είναι κάτι αξιόπιστο"

tanya-beyeler--pablo-gisbert

Η ομάδα El Conde de Torrefiel που αποτελείται από την Τάνια Μπεγιέλερ (Tanya Beyeler) και τον Πάμπλο Γκίζμπερτ (Pablo Gisbert) έρχεται για δεύτερη φορά στην Ελλάδα. Πριν δύο χρόνια μάς συστήθηκε με το έργο της Guerrilla (MIRfestival) και τώρα, φιλοξενούμενη του Φεστιβάλ Αθηνών 2018, θα παρουσιάσει στο αθηναϊκό κοινό το La Plaza, έργο που έκανε παγκόσμια πρεμιέρα μόλις πριν ένα μήνα (Μάιο 2018). H Τάνια Μπεγιέλερ μοιράστηκε μαζί μας κάποιες σκέψεις της, τόσο για το La Plaza, όσο και για τον τρόπο και το σκεπτικό που δουλεύει με τον Πάμπλο Τζίζμπερτ.
 

Το Guerrilla μιλούσε για έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία και οι άνθρωποι δεν ξέρουν πώς να το αντιμετωπίσουν αυτό. Επανέρχεστε με το La Plaza σε αυτό το θέμα;

Οι ραγδαίες αλλαγές είναι στην ουσία το κεντρικό θέμα σε όλα μας τα έργα, και πως ανταποκρινόμαστε στα νέα δεδομένα που προκύπτουν ασταμάτητα. Η δημιουργική μας δουλειά κινείται στα όρια του παρόντος και του μέλλοντος. Μας περιβάλλει ένας κόσμος όπου οι παλιοί κανόνες δεν λειτουργούν πια για εμάς τους ενήλικες.

Η εμπειρία που έχουμε για το La Plaza είναι ακόμη μικρή γιατί το έργο είναι πολύ πρόσφατο, αλλά δείχνει προς το παρόν, να είναι περισσότερο κατανοητό από τους ανθρώπους της δικής μας γενιάς. Το έργο είναι πολύ «άδειο» και το κοινό συμμετέχει «συμπληρώνοντας» πολλά με τη φαντασία του, τα προσωπικά του βιώματα, κι όταν λέω ότι το έργο είναι «πολύ άδειο», εννοώ ότι «σβήνουμε» τα πρόσωπα των χαρακτήρων στη σκηνή και δεν υπάρχει κείμενο που να ακούγεται ή να αρθρώνεται ως λόγος, παρά μόνο γραπτό, ώστε ο θεατής να το διαβάζει με τη δική του φωνή και όλο αυτό μέσα σε ένα ιμπρεσιονιστικό τοπίο. Ο θεατής πρέπει να θελήσει να «μπει» σε όλη αυτή τη συνθήκη και αν το επιθυμεί, είναι σπουδαίο. Αν δεν το επιθυμεί, κανένα πρόβλημα. Υπό αυτή την έννοια, το έργο δεν έχει καθόλου «φασιστικό» χαρακτήρα. Είναι έτσι φτιαγμένο που αν θέλεις «μπαίνεις» σε αυτό και συμμετέχεις, αν δεν θέλεις, δεν «συμμετέχεις». Δεν υπάρχουν καθόλου θεαματικά τρικ που να παγιδεύουν τον θεατή μας.

Το κείμενο που προβάλλεται, είναι γραμμένο στο δεύτερο ενικό, δηλαδή «εσύ». Είναι το μόνο που θα μπορούσε να θεωρήσει κανείς ως «παγίδα», γιατί κατά μία έννοια αυτή είναι η γλώσσα της διαφήμισης, των πολιτικών, των μέσων κοινωνικής δικτύωσης… «εσύ, εσύ, εσύ». Χρησιμοποιούμε λοιπόν αυτή γλώσσα γραπτά και έγκειται στο θεατή να επιλέξει αν θα πάρει τις αποστάσεις του, ή όχι. Το έργο θέτει πολλά ερωτήματα και στρέφεται γύρω από την ιδέα, ότι ο κόσμος μας βασίζεται στην εικόνα και η εικόνα εξαρτάται από την όραση, την οπτική αντίληψη και όχι τόσο από τη σκέψη, αλλά από τον τρόπο που προσλαμβάνεις αυτό που βλέπεις. Και επίσης, εξαρτάται και από την προσωπική σου ιστορία. Στην πραγματικότητα, η εικόνα δεν είναι κάτι αξιόπιστο. Καθώς η γλώσσα του κόσμου μας ακουμπά κατά πολύ στην «εικόνα», η πραγματικότητα έχει γίνει πιο υποκειμενική από ποτέ. Ακόμη και όταν οι θρησκείες είχαν μεγάλη εξουσία, είχαμε μια κοινή εικόνα που μοιραζόταν η κοινότητα. Αυτή τη στιγμή, ο καθένας διαθέτει τη δική του εικόνα και με αυτή φτιάχνει το δικό του κόσμο. Φωτογραφίζουμε λοιπόν ένα είδος πραγματικότητας της κοινωνίας, ενός παρόντος χρόνου, όπου οι άνθρωποι ζουν στη μοναξιά, γιατί ο καθένας έχει τις δικές του εικόνες που δεν έχει μοιραστεί, που είναι τόσο προσωπικές, τόσο υποκειμενικές που ο καθένας δημιουργεί το δικό του λόγο, τη δική του αφήγηση, τις δικές του εικόνες, που όμως δεν τις μοιράζεται με άλλους ανθρώπους, ούτε και στην «πραγματική» ζωή.

Στα έργα σας αναζητάτε την αντίθεση που δημιουργείται ανάμεσα σε αυτό που φαίνεται και σε αυτό που ακούγεται. Μια αντίθεση που είναι ίσως η κατάληξη, αλλά και η ετεροχρονισμένη χρήση όλου αυτού του καταιγισμού των εικόνων, ιδεών, της πληροφορίας, των ήχων, των συγκινήσεων που δεχόμαστε..

Αυτό είναι κάτι που επαναλαμβάνουμε πολύ στις δουλειές μας. Χρησιμοποιούμε σχεδόν πάντα αυτό το τέχνασμα, δηλαδή το κείμενο και η εικόνα να μη συγχρονίζονται, να μπαίνουν ξεχωριστά και η ένωσή τους να πραγματώνεται μόνο μέσα από τη φαντασία του θεατή. Έτσι πιστεύουμε πως είναι και η ζωή. Ενώ μαγειρεύεις, ακούς στο ραδιόφωνο ότι κάποιος δολοφονήθηκε, οδηγείς και ακούς ποπ μουσική και συγχρόνως βλέπεις από το παράθυρό σου ένα ζευγάρι να τσακώνεται. Η πληροφορία που λαμβάνεις, στέκει μόνο στο μυαλό σου. Οι εικόνες και η πληροφορία καταλήγουν σε εμάς με μια τυχαία σειρά.

Προσπαθείτε μέσα από αυτό το τέχνασμα να αφυπνίσετε με κάποιον τρόπο τον θεατή; Είναι μέσα στους στόχους και τις προθέσεις σας;

Όχι, δεν ξέρουμε πώς να το κάνουμε αυτό. Νομίζω πως είναι περίπλοκο να κάνεις κάτι τέτοιο, και δεν εξαρτάται από εμάς. Είναι πολύ φασιστικό να προφασίζεσαι ότι μπορείς να αφυπνίσεις τους ανθρώπους. Και αυτό γιατί ανάμεσα στους θεατές μπορεί να υπάρχουν άνθρωποι που είναι περισσότερο αφυπνισμένοι από εμάς. Δημιουργούμε, γιατί αυτή είναι η δουλειά μας και γιατί βάζουμε στη σκηνή το πώς είμαστε αυτή τη στιγμή σαν άτομα. Συγκεκριμένα για το La Plaza, προτιμώ να λέω ότι θέλουμε να μοιραστούμε με το κοινό μας ερωτήματα, μια διάθεση, μια κατάσταση.

Το La Plaza αναφέρεται ως θεατρικό πρότζεκτ, αλλά η χορογραφημένη κίνηση φαίνεται να είναι πιο σημαντική για σας από το λόγο. Είναι στην πρόθεσή σας η ιδέα να μεταφέρετε στο σώμα του χορευτή την ευθύνη «να μιλήσει»;

Το κείμενο είναι πάντα τόσο σημαντικό για μας, όσο και η κίνηση, αλλά τα δουλεύουμε ξεχωριστά. Λέμε ότι κάνουμε θέατρο γιατί το κείμενο παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο, παρόλο που αυτό δεν γίνεται με τον κλασικό τρόπο. Πολλές φορές μας κατατάσσουν στις χορευτικές παραστάσεις, γιατί δουλεύουμε την κίνηση στη σκηνή με χορογραφικό τρόπο. Δεν είμαστε όμως χορευτική ομάδα, γιατί δεν χορεύουμε καθόλου. Επίσης, αν θέλαμε να περιγράψουμε τι κάνουμε στη σκηνή, θα μιλούσαμε για τη μουσική. Δουλεύουμε με τη μουσική, όπως θα δουλεύαμε και για ένα τραγούδι. Με το ρυθμό! Πως χτίζουμε τη δραματουργία του; Τα στοιχεία που χρησιμοποιούμε είναι τα σώματα, το κείμενο, τα φώτα και ο ήχος. Δουλεύουμε με τους όρους του ρυθμού και όχι με τους όρους της αφήγησης, ή του χορού.

Πως μοιράζετε τη δουλειά σας με τον Πάμπλο;

Είναι σημαντικό αυτό, γιατί ο τρόπος που δουλεύουμε, εξηγεί και το πώς είναι τα έργα μας. Συναντηθήκαμε με τον Πάμπλο σε μια ομάδα χορού, όπου εκείνος δούλευε ως δραματουργός και εγώ ως ηθοποιός. Ο Πάμπλο γράφει τα κείμενα και εγώ δεν γνωρίζω τίποτα για αυτά μέχρι την τελευταία στιγμή, μέχρι και δύο βδομάδες πριν την πρεμιέρα. Στην αρχή συζητάμε πολύ και αναζητάμε να ανασύρουμε τα θέματα του κειμένου. Δουλεύουμε σε λευκό χαρτί, από το τίποτα. Βρίσκουμε τους ανθρώπους που θέλουν να δουλέψουν μαζί μας και αρχίζουμε αυτοσχεδιασμούς, κίνηση και έτσι παράγουμε υλικό, κυρίως οπτικό υλικό, σωματικό υλικό, χωρίς λόγο, κ.ο.κ

Θεωρείτε το La Plaza ένα work in progress;

Όχι. Στα έργα μας πάντα μάς αρέσει να έχουμε πολλά άτομα στη σκηνή και συνήθως συνεργαζόμαστε με ανθρώπους από τον τόπο που θα δώσουμε παραστάσεις. Στο Guerilla είχαμε 18 άτομα! Αυτή τη φορά, για την παράσταση στο Φεστιβάλ Αθηνών έχουμε 9 περφόρμερς από την Ελλάδα. Είναι μια επιλογή μας, γιατί διαφορετικά θα έπρεπε να είμαστε μια υπερ-ομάδα με πάρα πολλά άτομα που διαρκώς θα ταξιδεύουν! Έτσι το έργο αποκτά και το χαρακτήρα της περφόρμανς, γιατί πάντα έχουμε να κάνουμε με καινούργια άτομα που δεν γνωρίζουμε από πριν, να τους εξηγήσουμε το έργο… Και κάθε φορά που εξηγούμε, αυτό μας κάνει να ξανασκεφτόμαστε και να επανεξετάζουμε τι έχουμε δημιουργήσει και κάποιες φορές χρειάζεται να προσαρμόζουμε το έργο στο συγκεκριμένο πλαίσιο και με τους συγκεκριμένους ανθρώπους. Ωστόσο, το έργο παραμένει πάντα πολύ καθαρό.

 


info: La Plaza - El Conde de Torrefiel, 30 Ιουνίου & 1 Ιουλίου 2018 | Πειραιώς 260 (Κτήριο Δ), Ταύρος, Αθήνα τηλ. 210 928 29 00 | Ώρα έναρξης: 21.00 | Εισιτήρια: 15€ ως 25€. Αγορά εισιτηρίων εδώ | Διαβάστε περισσότερα για την παράσταση εδώ


 

Δέσποινα ΨΑΛΛΗ