"Ζιζέλ" - Μπαλέτο Εθνικής Λυρικής Σκηνής

zizel_prova---magioy-tanigkaito-mpaleto-els-c-stefanos-111-new

Η Ζιζέλ, ένα από τα διασημότερα μπαλέτα του ρομαντισμού, σε μουσική του Αντόλφ Αντάμ, επιστρέφει στην Εθνική Λυρική Σκηνή, σε χορογραφία του Ιρέκ Μουχαμέντοφ και μουσική διεύθυνση Ηλία Βουδούρη και Ζωής Ζενιώδη.

Η Ζιζέλ αποτελεί φαινόμενο στην ιστορία του μπαλέτου. Αν και στην Ευρώπη είχε ξεχαστεί για πολλά χρόνια, εντούτοις στις αρχές του 20ου αιώνα άρχισε να περιλαμβάνεται ξανά στο ρεπερτόριο μεγάλων σχημάτων. Ο ομώνυμος ρόλος, που έχει χαρακτηριστεί ως "ο Άμλετ του μπαλέτου" αποτελεί έως σήμερα την ύψιστη πρόκληση για την καθιέρωση μιας χορεύτριας κλασικού μπαλέτου. Για το πολυπληθές κοινό του χορού, η Ζιζέλ δεν γερνάει ποτέ, γιατί είναι ένα έργο που φωτίζει βαθιά συναισθήματα, όπως ο έρωτας, η ζήλεια, η προδοσία και πάνω από όλα περιγράφει την τεράστια αγάπη που καταφέρνει να ξεπεράσει το θάνατο για να προστατεύσει την ίδια τη ζωή.

Η ιστορία αφορά τον άτυχο έρωτα της χωριατοπούλας Ζιζέλ για τον κόμη Άλμπρεχτ, που της παρουσιάζεται ως απλός χωρικός. Όταν η Ζιζέλ ανακαλύπτει την πραγματική του ταυτότητα και μαθαίνει ότι είναι μνηστευμένος με άλλη, χάνει τα λογικά της και αυτοκτονεί. Τη νύχτα στο δάσος τα βίλι, πνεύματα νέων γυναικών που προδόθηκαν από τον αγαπημένο τους την παραμονή του γάμου τους και έχουν μεταμορφωθεί σε ξωτικά, παρασύρουν κάθε άντρα περαστικό, υποχρεώνοντάς τον να χορέψει μαζί τους ασταμάτητα, ώσπου να πέσει νεκρός. Ο μετανοημένος Άλμπρεχτ έρχεται στον τάφο της Ζιζέλ, τα βίλι τον παρασύρουν στο θανάσιμο χορό, όμως εκείνη παρεμβαίνει στηρίζοντάς τον έως την αυγή, οπότε παύει η εξουσία των ξωτικών. Τότε, αφού τον συγχωρήσει, επιστρέφει στον τάφο της, γνωρίζοντας πως εφεξής θα ανήκει και η ίδια στα βίλι.

Η αρχική χορογραφία της Ζιζέλ ήταν του, ιταλικής καταγωγής, Γάλλου Ζαν Κοραλλί (1779-1854), ωστόσο τα μέρη για την πρώτη χορεύτρια είχε αναλάβει ο Γάλλος Ζυλ Περρό (1810-1892), που διατηρούσε δεσμό με την πρωταγωνίστρια Καρλόττα Γκρίζι. Στη δουλειά τους βασίστηκε ο Μαριούς Πετιπά, ο οποίος παρουσίασε τη δική του εκδοχή με το Αυτοκρατορικό Μπαλέτο της Αγίας Πετρούπολης. Σε αυτή την εκδοχή στηρίζονται οι περισσότερες σύγχρονες χορογραφίες. Ήταν ο Πετιπά εκείνος που μετονόμασε τον πρωταγωνιστικό αντρικό ρόλο από Αλμπέρ σε Άλμπρεχτ.

Στον Μαριούς Πετιπά βασίζεται και η χορογραφία που υπέγραψε ο Ιρέκ Μουχαμέντοφ το 2007-8 για το Μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Στη χορογραφική γλώσσα του Πετιπά, το κλασικό ύφος συναντά το συναίσθημα και την αφήγηση, συνθέτοντας πολλά διαφορετικά είδη χορού.

Ο Ιρέκ Μουχαμέντοφ εμβληματικός Α΄Χορευτής των Μπολσόι τη δεκαετία του 1980, έγινε διάσημος σε όλο τον κόσμο μέσα από τις πολύ επιτυχημένες παραστάσεις που έδωσε με το Βασιλικό Μπαλέτο του Λονδίνου, το Εθνικό Μπαλέτο της Αγγλίας, το Μπαλέτο της Σκωτίας, το Μπαλέτο του Μπορντώ και βεβαίως με τη δική του ομάδα "Irek Mukhamedov and Company", ερμηνεύοντας όλους τους σπουδαίους ρόλους του ρεπερτορίου. Απέσπασε το 'Grand Prix' στο Διεθνή Διαγωνισμό Μπαλέτου της Μόσχας (1981), το Βραβείο 'Χανς Κρίστιαν Άντερσεν' για τον Καλύτερο Χορευτή στον Κόσμο (1988), το Μετάλλιο 'Νιζίνσκι' (1988), το Βραβείο Μπαλέτου της 'Evening Standard' (1992) κ.ά. Το 2000 χρίστηκε Αξιωματικός του Τάγματος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Ήταν ο Διευθυντής του Μπαλέτου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής από το 2007 ως το 2010, ενώ σήμερα είναι Principal Ballet Master στο Μπαλέτο της Εθνικής Όπερας της Αγγλίας.

Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, στην Α' Διανομή θα έχουμε την ευκαιρία να απολαύσουμε δύο διακεκριμένους χορευτές από το Βασιλικό Μπαλέτο της Νέας Ζηλανδίας, την Μαγιού Τανιγκαΐτο και τον Τζόζεφ Σκέλτον. Η Τανιγκαΐτο κατάγεται από την Ιαπωνία, πραγματοποίησε τις σπουδές της στην Αμβέρσα του Βελγίου και στις ΗΠΑ και είναι μέλος του Βασιλικού Μπαλέτου της Νέας Ζηλανδίας από το 2012. O Σκέλτον γεννήθηκε στη Νέα Ζηλανδία, σπούδασε στο Λονδίνο (Σχολή Χορού Έλμχερστ, Βασιλική Σχολή Χορού) και επέστρεψε στην πατρίδα του, όπου έγινε μέλος του Βασιλικού Μπαλέτου το 2011.

Από το Μπαλέτο της ΕΛΣ, το πρωταγωνιστικό ζευγάρι 'Ζιζέλ και Άλμπρεχτ' ερμηνεύουν οι: Μαρία Κουσουνή - Βαγγέλης Μπίκος, Ντανίλο Ζέκα - Χριστίνα Μακρίδου και Ελεάνα Ανδρεούδη - Ίγκορ Σιάτζκο. Στο ρόλο της Μύρτας οι: Βανέσα Κούρκουλου - Πόπη Σακελλαροπούλου και Όλγα Ζουρμπινά, ενώ στο ρόλο του Ιλαρίωνα οι: Στράτος Παπανούσης - Γιώργος Βαρβαριώτης και Αγάπιος Αγαπιάδης. Συμμετέχουν οι Α' Χορευτές, οι Σολίστ, οι Κορυφαίοι και το Coprs de Ballet της ΕΛΣ. Την Ορχήστρα της ΕΛΣ διευθύνουν οι Ηλίας Βουδούρης και Ζωής Ζενιώδη.

Η Ζιζέλ με μια ματιά

Το έργο / Η Ζιζέλ ή Tα βίλι, όπως είναι ο πλήρης τίτλος του μπαλέτου, έχει δύο πράξεις. Ο Θεόφιλος Γκωτιέ και ο Ζυλ-Ανρί Βερνουά ντε Σαιν-Ζωρζ εμπνεύστηκαν την υπόθεση από ένα δοκίμιο του Χάινριχ Χάινε που αναφέρεται σε μύθο σλαβικής προέλευσης. Στην αρχική μορφή του, το μπαλέτο είχε μικρή σχέση με ό,τι βλέπουμε σήμερα. Οι σκηνές παντομίμας ήταν περισσότερες, καθώς η τεχνική του χορού με πουέντ βρισκόταν ακόμη στο ξεκίνημά της. Σταδιακά, όλο και περισσότερες παντομίμες αντικαταστάθηκαν με χορευτικά μέρη, γεγονός που παρέσυρε επίσης τη μουσική σύνθεση. Ορισμένα μουσικά μέρη έγιναν πιο σύντομα, άλλα περικόπηκαν ή άλλαξαν θέση. Μαζί με τη Συλφίδα (1832), η Ζιζέλ ήταν από τα πρώτα μπαλέτα στα οποία η χορεύτρια εμφανίστηκε με φόρεμα που κάλυπτε το σώμα μόνο μέχρι τις γάμπες.

Η σύνθεση / Τη μουσική της Ζιζέλ υπογράφει ο Αντόλφ Σαρλ Αντάμ (1803-1856). Αν και ο Γάλλος συνθέτης έγραψε 39 όπερες, ανάμεσα στις οποίες και ο άλλοτε δημοφιλέστατος Αμαξηλάτης του Λονζυμώ (1836), έως σήμερα παραμένει κυρίως γνωστός για τη μουσική της Ζιζέλ. Για την αναθεωρημένη εκδοχή του, ο Πετιπά ζήτησε από τον Αυστριακό Λέον Μίνκους (1826-1917) να συνθέσει μουσική για ένα pas de deux για τη Ζιζέλ και τον Άλμπρεχτ, που ενσωματώθηκε στην Α' Πράξη. Το μέρος αυτό δεν συμπεριλήφθηκε στην παραγωγή των Ρωσικών Μπαλέτων του Σεργκέι Ντιάγκιλεφ το 1910, στην οποία βασίζονται οι νεότερες παραγωγές, κι έτσι σήμερα δεν παρουσιάζεται. Ο Μίνκους επενέβη επίσης στην ενορχήστρωση του Αντάμ. Οι επεμβάσεις του ακούγονται έως σήμερα κυρίως σε παραγωγές του έργου στη Ρωσία. Στην παρούσα χορογραφία, το μπαλέτο παρουσιάζεται με πρόσθετη μουσική του Φρήντριχ Μπουργκμύλλερ και την κατάληξη όπως τη διαμόρφωσε ο συνθέτης Μπόρις Ασσάφιεφ.

Πρεμιέρες / Η Ζιζέλ πρωτοπαρουσιάστηκε από το Μπαλέτο της Παρισινής Όπερας, τότε Μπαλέτο του Θεάτρου της Βασιλικής Ακαδημίας Μουσικής, στις 28 Ιουνίου 1841. Πρώτοι ερμηνευτές ήταν η Καρλόττα Γκρίζι και ο Λυσιέν Πετιπά. Μετά το 1867 η Ζιζέλ έπαψε να παρουσιάζεται στη Δύση. Επέστρεψε το 1910, όταν παρουσιάστηκε από τα Ρωσικά Μπαλέτα του Ντιάγκιλεφ και πάλι στο Παρίσι, με την Ταμάρα Καρσάβινα στον κεντρικό ρόλο.

Στο ρεπερτόριο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής συμπεριλήφθηκε αρχικά μόνον η Β' Πράξη, το 1982. Ολόκληρο το μπαλέτο παρουσιάστηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1983 με την Kατερίνα Δήμα ως Ζιζέλ και τον Άγγελο Xατζή ως Άλμπρεχτ.

Χορογραφία: Ιρέκ Μουχαμέντοφ - Μαριούς Πετιπά (κατά τους Ζαν Κοραλλί και Ζυλ Περρό)
Μουσική: Αντόλφ Αντάμ
Μουσική διεύθυνση: Ηλίας Βουδούρης - Ζωή Ζενιώδη
Σκηνικά - κοστούμια: Τσαρλς Κιούζικ Σμιθ, Φίλιπ Ρ. Ντάνιελς
Φωτισμοί: Ελευθερία Ντεκώ

 


info: Θέατρο Ολύμπια, Ακαδημίας 59-61, Αθήνα (Μετρό Πανεπιστήμιο) │ ώρα: 20.00, στις 31/12 ώρα 19.00 │Προπώληση εισιτηρίων στα ταμεία τoυ Θεάτρου Ολύμπια, τηλεφωνικές πωλήσεις: 210 366 21 00, Ομαδικές κρατήσεις: 210 37 11 342, ηλεκτρονική προπώληση www.nationalopera.gr  │Τιμές εισιτηρίων €15, €20, €25, €30, €35, €45, Φοιτητικό, παιδικό €10. Περιορισμένης ορατότητας €7, €10, €12, €20. Στη δεύτερη παράσταση της παραγωγής, το Σάββατο 17 Δεκεμβρίου 2016, θα διατεθούν 150 εισιτήρια για ανέργους, στην τιμή των €5. | Ημερομηνίες παραστάσεων: 16, 17, 18, 21, 23, 24, 28, 29, 30, 31 Δεκεμβρίου 2016


 

dancepress.gr