Γιόγκα

Γιόγκα (yoga) είναι ένα αρχαίο ολιστικό σύστημα ίασης, σωματικής και πνευματικής ανάπτυξης και ολοκλήρωσης. Κατεγράφη γύρω στο 500 π.χ. στην αρχαία Ινδία φέροντας πολλά κοινά σημεία με την αρχαιοελληνική σκέψη και φιλοσοφία και χάρη στην εγγενή σοφία που το διαπνέει, παραμένει όσο ποτέ σύγχρονο και επίκαιρο. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ασκήσεις για το σώμα, την αναπνοή και το νου. Είναι κατάλληλο για ανθρώπους κάθε φύλου, ηλικίας και σωματικής κατάστασης, χάρη στη μεγάλη ποικιλία τεχνικών και ασκήσεων που διαθέτει, και στις άπειρες δυνατότητες προσαρμογής του στις ανάγκες του κάθε ασκούμενου, αναγνωρίζοντας και τιμώντας έτσι τη διαφορετικότητα και τη μοναδικότητα των ανθρώπων.

Raja Yoga είναι το οκταμελές ινδικό σύστημα το οποίο οδηγεί τον ασκούμενο από τον ψυχονοητικό περιορισμό, τον πόνο και το ψυχικό σκοτάδι, σε μια διευρυμένη συνειδητοποίηση της ταυτότητας και του «είναι» του, εδραιώνοντάς τον μέσα σε αληθινούς άξονες στήριξης, δύναμης και αντίληψης. Σε αυτή την εσωτερική ψυχονοητική μετατόπιση, η συγκέντρωση είναι απαραίτητο εργαλείο. Το σώμα, ως συμπυκνωτής και εκφραστής λεπτοφυών διεργασιών, χρειάζεται να συνειδητοποιήσει τα «βάρη», τις δυσκολίες και τα άλγη που του επιβάλλουν τα απωθημένα, και να εκφράσει ποιότητες που θα επιτρέψουν νέες ισορροπίες και αναπόφευκτα, ίαση.

Asanas (στάσεις)

Οι μη τραυματικές και μη βίαιες ασκήσεις της γιόγκα -asanas- γίνονται με δύο τρόπους:     

1. Κινητικά: κίνηση του σώματος, της αναπνοής και του νου, από ένα σημείο Α σε ένα σημείο Β και επιστροφή. Η κίνηση αυτή συνοδεύεται πάντοτε από αναπνοή. Εισπνοή, όταν το σώμα ανοίγει και εκπνοή, όποτε κλείνει, σκύβει ή στρίβει, ακολουθώντας και ενεργοποιώντας τη φυσική λειτουργία του διαφράγματος. Μετά από κάθε κίνηση, σωματική και αναπνευστική, γίνεται ένα σταμάτημα μερικών δευτερολέπτων, σωματικά, αναπνευστικά και νοητικά.

2. Στατικά: υιοθετούμε μία θέση και αναπνέουμε αργά, βαθιά και συνειδητά τοποθετώντας σωστά την αναπνοή.

Και με τους δύο τρόπους ο ασκούμενος συμμετέχει με προσήλωση και γνώση του τι ασκεί, πως το ασκεί και τι επιδιώκει με τη συγκεκριμένη άσκηση. Συνήθως κρατάμε τα μάτια κλειστά για περισσότερη συγκέντρωση και αίσθηση της κίνησης και συχνά τοποθετούμε το εσωτερικό βλέμμα, πίσω από τα κλειστά βλέφαρα σε ειδικές θέσεις οι οποίες ξεκουράζουν τον εγκέφαλο και αυξάνουν τη ροή της ενέργειας.
Οι επιλεγμένες «άσανας» θα πρέπει να είναι πάντα φιλικές με το σώμα και να μην προκαλούν πόνο. Με τη συχνή άσκηση, οι άσανας τονώνουν τον οργανισμό, ισχυροποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα και διατηρούν τη φυσική, ενεργειακή και νοητική κατάσταση του σώματος σε άριστη φόρμα. Έχουν θετικότατη επίδραση στην καρδιά, στο  κυκλοφορικό, στο αναπνευστικό, στο ενδοκρινολογικό, στο πεπτικό και στο μυοσκελετικό σύστημα. Προάγουν τόσο την ευλυγισία, όσο και τη μυϊκή ενδυνάμωση του σώματος προσφέροντας  στον ασκούμενο τη δύναμη και τη σοφία της κατανόησης και της απόλαυσης.

Pranayama (ο έλεγχος της ενέργειας μέσω της αναπνοής)

Η συνειδητοποίηση και ενδυνάμωση της αναπνευστικής ικανότητας και η οργανική σύνδεση της αργής και συνειδητής αναπνοής με την κίνηση, είναι κύρια μέριμνα της Γιόγκα. Η αναπνοή είναι άμεσα συνδεδεμένη με το αυτόνομο νευρικό σύστημα, τη σκέψη και τις συγκινήσεις. Η αναπνοή, που καθρεφτίζει το χαρακτήρα και τη γενικότερη κινητική και νοητική συμπεριφορά μας, είναι φορέας ενέργειας, φακός εξέτασης και ανακάλυψης διαστρεβλώσεων, σε όλα τα επίπεδα. Μέσα από τη συνειδητή εργασία με την εισπνοή, την εκπνοή, όπως και τα ανάμεσά τους διαστήματα (παύσεις/κρατήματα), προάγονται όλες οι λειτουργίες των συστημάτων και των οργάνων του σώματος και ως εκ τούτου επέρχεται «κάθαρση». Αυτή η «κάθαρση» θα οδηγήσει τον ασκούμενο σε βαθύτερα πεδία του ασυνείδητου νου, μέχρι ανεξιχνίαστες περιοχές του «μη-νου», που διέπονται από πληρότητα, σιωπή και ενεργητική ακινησία.

Οι αναπνευστικές ασκήσεις είναι πολύτιμες για την υγεία και το νευρικό σύστημα. Έχουν τεράστια δύναμη, αυξάνουν το δυναμικό της ενέργειας, τονώνουν ζωτικούς χώρους του σώματος και του νευρικού συστήματος και εξισορροπούν τον εγκέφαλο, καταπολεμώντας ψυχικές αδυναμίες και ασθένειες, προάγουν τη θέληση και την ορθή δράση. Επίσης, ησυχάζουν το νου και τον ετοιμάζουν για την ενδοσκόπηση.

Dhyana (διαλογισμός)

Ο διαλογισμός είναι πολύτιμη μέθοδος νοητικής άσκησης, που όταν γίνεται  σταθερά και με αφοσίωση, απαλλάσσει τον άνθρωπο από κάθε αίσθημα ψυχικού περιορισμού και πόνου, προσφέροντας ίαση και υγεία στο φυσικό, νοητικό και ψυχικό επίπεδο.

Ο διαλογισμός είναι μια δραστηριότητα που κρατά την προσοχή ευχάριστα αγκυροβολημένη στην παρούσα στιγμή μέσω συγκέντρωσης σε ένα στοιχείο – έναν ήχο, μια λέξη, μια εικόνα, ή ακόμη και μόνον την αναπνοή μας. Όταν το μυαλό είναι ήρεμο και εστιασμένο στο παρόν, τότε δεν αντιδρά σε μνήμες από το παρελθόν, ούτε δραστηριοποιείται και ανησυχεί με σχέδια για το μέλλον, που και τα δύο είναι οι κύριες πηγές χρόνιου άγχους, με ολέθρια αποτελέσματα στην υγεία. Προάγει τις λειτουργίες των νευροδιαβιβαστών και μεταβάλλει τις συχνότητες του εγκεφάλου. Αυτή η εσωτερική σιωπή έχει ως αποτέλεσμα την αποκάλυψη του βαθύτερου «είναι» μας, του πυρήνα της ύπαρξής μας και συνοδεύεται από αίσθημα εσωτερικής γαλήνης που τίποτε δεν μπορεί να διαταράξει.


από τη Λήδα Shantala*

* Δασκάλα γιόγκα και διαλογισμού, ινδικού κλασικού χορού Μπάρατα Νάτυαμ, χοροθεραπεύτρια, δημιουργός του Πολυχώρου Shantom (www.shantala.gr)
 

Διαβάστε περισσότερα για τη Γιόγκα από τη Λήδα Shantala εδώ